Rotterdam, Stad van Erasmus
Dag van Erasmus 2011
Op 28 oktober j.l. --- de Dag van Erasmus --- is op feestelijke wijze de 545e verjaardag van Erasmus gevierd.
Het feest begon om 18.45 u. op het Grotekerkplein, waar burgemeester Aboutaleb voor een gehoor van ruim 400 mensen, de gerestaureerde Laurenstoren symbolisch teruggaf aan de stad, en aan het beeld van Erasmus. Prof. dr Trapman bood daarna het 1e exemplaar van zijn boek ‘Wijze dwaasheid. Vijfhonderd jaar Lof der Zotheid’ aan de burgemeester aan. Tot ieders verrassing ontving prof. Trapman daarop de Wolfert van Borselenpenning, de hoogste onderscheiding van de gemeente Rotterdam. Vanaf 19.30 uur was er een gevarieerd programma in de Laurenskerk.
De hoogtepunten waren de 1e Lof der Zotheidlezing door prof. Trapman en de uitreiking van de 1e Lof der Zotheidspeld aan Gys la Rivičre.
Hieronder volgen de onderdelen van het volledige feestelijke programma met daarbij (zoveel mogelijk) teksten van de voordrachten en eventuele foto’s.
- Voordracht burgemeester Aboutaleb bij teruggave gerestaureerde Laurenstoren aan
Rotterdam en aan Erasmus. Lees: artikel Reformatisch Dagblad, artikel Trouw
- Korte speech bij aanbieding 1e exemplaar van ‘Wijze dwaasheid. Vijfhonderd jaar Lof
der Zotheid’ door prof. dr Hans Trapman. Lees: presentatie
- Wolfert van Borsselenpenning voor prof. Trapman. Lees: speech
Ahmed
Aboutaleb
- Verslag gymnasiasten van hun ervaringen bij de Erasmuspresentatie op hun voormalige
basisscholen
- Voordracht Irene Smit, voorzitter Erasmus Comité. Lees: voordracht
- Stadsdichteres. Lees: artikel Trouw
- Liederen van het Erasmus koor
- 1e Lof der Zotheidlezing door prof. Trapman. Lees: lezing
- Voordracht wethouder Louwes (t.g.v. uitreiking 1e Lof der Zotheid speld.
- Dankwoord Gijs la Rivičre. Lees: speech
- Korte omschrijving van ‘Lof der Zotheid’ een bewerking door Harm-Jan van Dam, dat ieder bij vertrek uit de Laurenskerk meekreeg. Lees: omschrijving
Brieven van Erasmus
Op zondag 30 oktober j.l. zijn de delen 8 en 9 van de brieven van Erasmus feestelijk gepresenteerd. Zij maken deel uit van de 22 boeken die de Rotterdamse Uitgeverij Ad Donker bv zich heeft voorgenomen uit te geven met alle (meer dan 3.000) brieven van Erasmus.
De brieven van Erasmus vertonen een verrassende veelzijdigheid. Ze zijn niet alleen boeiend voor wie zich interesseert voor de Renaissance en het Humanisme, ook degenen die zich interesseren voor politieke ontwikkelingen in het Europa van eind 15e / begin 16e eeuw, komen ruimschoots aan hun trekken. Of de brieven van Erasmus nu venijnig of sarcastisch, vrolijk, uitgelaten of droevig en sentimenteel, ironisch, somber of zeurderig zijn, ze zijn altijd puntig en een genot om te lezen.
Deel 8: Brieven 1122 – 1251
Bevat 135 brieven uit de periode 30 juli 1520 tot eind 1521. Het thema is tweedracht. In de strijd tussen de aanhangers en tegenstanders van Luther wordt Erasmus tegen zijn zin door de Lutheranen geannexeerd en is hij verdacht bij de andere partij. Dit is hem een doorn in het oog. Zijn hekel van tweedracht is zo groot dat hij zelfs afkerig is van de waarheid als deze leidt tot twist.
Vertaald uit het Latijn door Ton Osinga en Tineke ter Meer.
392 blz. / € 39,50. ISBN 978 90 6100 654 1
Deel 9: Brieven 1152 – 1355
Bevat 108 brieven uit de periode 1152 tot 1355. Uniek in dit deel is de volledige correspondentie tussen Erasmus en de enige Nederlandse paus, Adrianus VI. Hierin wordt duidelijk dat ook vanuit Rome Erasmus in de strijd van de Reformatie wordt meegezogen. Erasmus weigert echter partij te kiezen.
Vertaald uit het Latijn door Jan Bedaux.
408 blz. / € 39,50. ISBN 978 90 6100 655 8
Locatie presentatie
Waalse Kerk, Schiedamsevest 190, 3011 BH Rotterdam.
Aanvang: 15.00 uur. Toegang gratis.
Er wordt momenteel hard gewerkt om de delen 10 en 11 volgend jaar uit te geven. Voor deze boeken is de financiering ‘rond’. Van de overige 11 delen hoopt de uitgever het laatste (22e) boek in 2017 te laten verschijnen. Om de uitgave van deze boekenserie mogelijk te maken, is de ‘Stichting ter bevordering van de uitgave van de volledige correspondentie van Desiderius Erasmus’ opgericht.
Voor meer info en boeken bestellen: www.uitgeverijdonker.nl
Belevingstheater ‘Erasmus en zijn Zotheid’
Stichting Het Portret Spreekt maakt historisch belevingstheater. Dit is een spel met tijd en ruimte waarbij historische feiten, humor en dramatiek de ingrediënten zijn om het publiek mee te nemen op een ontdekkingsreis door het verleden. Het theater respecteert de ordening naar de tijd boven een thematische ordening.
Van 28 oktober tot juni 2012 wordt een voorstelling over de Lof der Zotheid van Erasmus opgevoerd.
Lof der Zotheid is een satire op maatschappelijke en kerkelijke domheden. Erasmus zegt dat zijn Zotheid een vrouw is omdat in de 16e eeuw alleen kinderen en vrouwen het voorrecht hebben om de waarheid te zeggen. Vrouwe Zotheid komt als levend personage op de planken en geeft diepte en spanning aan het personage Erasmus.
Erasmus staat tussen Middeleeuwen en Renaissance. Hij reisde onafgebroken door Europa, vocht voor beschaafder gedrag van botte tijdgenoten, voor betere scholing, voor godsdienst dichtbij de gelovigen. Hij was kind aan huis bij vorsten, kardinalen en andere aanzienlijken van zijn tijd. De vruchten van zijn strakke en speelse geest leven voort tot in de 21eeuw.
Schrijver: Michel Meissen. Regisseur: Fred Vaassen.
Acteurs: Karin Schaub (Vrouwe Zotheid) en Edo Douma (Erasmus).
Locatie: Muzee Scheveningen, Neptunusstraat 92, Scheveningen.
Data: 28 okt. (20.15 u), 30 okt. (16 u), 4 nov. (20.15 u), 6 nov. (16 u), 11 nov. (16 u), 13 nov. (16 u), 18 febr. 2012 (20.15 u), 20 febr. (16 u.) en verder tot juli.
Kaarten ŕ € 18,- reserveren via tel: 070 – 35 00 830, afhalen aan de kassa. Meer informatie www.hetportretspreekt.nl en www.muzeescheveningen.nl.
Life is beautiful
30 korte films over dromen, leven en liefde met een adagium van Erasmus als uitgangspunt.
De makers van ‘Boy Meets Girl Stories’ (Mark de Cloe en Jeroen Berkvens) laten met Life is Beautiful zien hoe mensen één zijn als ze hun hart vasthouden, hun hoofd verliezen of hun liefde delen. Zoals de moeilijke keuzes van een jong verliefd stel en een ontmoeting tussen twee onbekenden. Elk filmpje heeft een adagium van Erasmus als uitgangspunt.
Erasmus verzamelde meer dan drieduizend adagia, die hij ontleende aan de klassieke oudheid. Deze wijze oneliners van filosoof Erasmus inspireerden De Cloe en Berkvens tot het maken van 30 korte films, deels fictief en deels documentair.
In de korte films zijn o.a. de volgende acteurs te zien: Sylvia Hoeks, Bracha van Doesburgh, Robert de Hoog, Katja Herbers, Melody Klaver, Matthijs van de Sande Bakhuyzen, Rifka Lodeizen, Hadewych Minis, Gaite Jansen, Wieger Windhorst, e.a.
Tijdens de premičre op het Nederlands Film Festival (eind september in Amsterdam) werd een DVD met de 30 korte films overhandigd aan Stine Jensen – auteur (van o.a. diverse romans en non-fictie boeken), literatuurcriticus en door Vrij Nederland uitgeroepen tot één van de beste en meest veelbelovende jonge filosofen in Nederland.
Life is Beautiful wordt op televisie uitgezonden op Nederland 2:
- vanaf zondag 2 oktober om 12.55 (12 weken lang),
- vanaf woensdag 5 oktober om 23.35 (8 weken lang) en
- vanaf donderdag 6 oktober 23.50 (10 weken lang).
Life is Beautiful is een productie van SUBMARINE in coproductie met de HUMAN en kwam tot stand met steun van het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties.
Distributeur Afilm heeft de korte films op DVD uitgebracht.
Website: www.lifeisbeautifulmovies.com
Adagia Life is Beautiful
- Het kind is de vader van de man
- Liefde komt met kijken
- Schoonheid verdraagt herhaling
- Haast je langzaam
- Ik vertel jou je droom
- Een kus is als stof
- Je hebt angst waar niets te vrezen valt
- Wanneer u mijn vader niet bent
- Nu of nooit
- Ik schilder je in je eigen kleuren
- Mensen aanbidden liever de opkomende dan de ondergaande zon
- En hun kind’s kinderen
- Vaarwel, geliefd licht
- Geliefden weven hun eigen dromen
- Land na land
- zich doodlachen
- zingen voor een dove
- Tijd slijt marmer
- Waar de pijn is, is de hand
- Aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen
- Een brief bloost niet
- Lente volgt op de winter
- Een poëet wordt geboren niet gemaakt
- Van hemel naar aarde
- Als bij toverslag
- Wensen maken rijk
- Ik overhandig de fakkel aan het einde van de race
- Met uitzicht op het einde van het leven
- Het uur snelt heen, de tijd vloeit weg
- Waar de angst leeft, heerst bescheidenheid
Uitgaven rond de Dag van Erasmus
Erasmus voor de klas, deel 1 en 2
Naast het werkschrift ‘Erasmus voor de klas’ (over het leven van Erasmus) heeft Huis van Erasmus een tweede werkschrift geproduceerd, voor het voortgezet onderwijs (over het werk en de publicaties van Erasmus). Beide werkschriften zijn vanaf 29 oktober verkrijgbaar via info@huisvanerasmus.nl voor € 5,00 per deel exclusief portokosten.
Wijze dwaasheid. 500 jaar Lof der Zotheid
Hans Trapman (bijzonder hoogleraar cultuurgeschiedenis aan de Erasmus Universiteit en groot Erasmusdeskundige) schreef het boek ´Wijze dwaasheid´ over 500 jaar Erasmus’ Lof der Zotheid in Nederland. Erasmus was een zeer productief man, maar zijn Lof der Zotheid (eerste druk: Parijs 1511) zou verreweg het populairst worden. Het boek hekelt vele dwaas heden, vooral die op kerkelijk terrein. De ironie wil dat de Lof der Zotheid door veel Erasmuskenners tegenwoordig primair als een religieus werk wordt gezien, waarbij het accent vaak valt op het bijna mystieke slot.
Hoe verging het de Lof in Nederland? Daar is veel over te vertellen. Neem bijvoorbeeld de drie 17de eeuwse bewerkingen in dichtvorm, of een op de Lof geďnspireerd werkje van een 18de eeuwse atheďstische majoor. Geďllustreerde uitgaven vormen een hoofdstuk apart: van de bekende Holbein illustraties werden er soms enkele weggelaten of gekuist. ´Wijze dwaasheid´ laat de lezer kennismaken met vijf eeuwen bewonderaars en bestrijders, met vertalingen en bewerkingen van dit onverwoestbare boegbeeld van de Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis.
Vanaf 29 oktober verkrijgbaar in de boekhandel voor € 19,95 (Uitgeverij Balans, ISBN 978 94 600 3372 8).
11 – 11 – 11 op Erasmiaans gymnasium in teken van Erasmus
Naar aanleiding van de 500e viering van de bestseller Lof der Zotheid wordt in het vierde leerjaar twee weken bijzondere aandacht besteed aan de persoon Erasmus, zijn gedachtegoed en de tijd waarin hij leefde. Dit Erasmusproject start met het toneelstuk Lof der Zotheid in de aula van de school op woensdag 2 november. Vervolgens komen in de lessen Nederlands, Latijn, Grieks, geschiedenis, kunstzinnige en culturele vorming, kunst algemeen en filosofie allerlei aspecten van het denken en het werk van Erasmus aan de orde. Geprobeerd wordt een relatie met de moderne tijd te leggend. Bovendien zij er gatcolleges door Erasmuskenners van buiten de school (mw. Paula Koning en dhr. Leo Molenaar bijv.).
Elke vierde klas bezoekt eveneens de tentoonstelling ‘Tegen de Barbarij’ in het Nationaal Onderwijsmuseum, en maakt een stadswandeling langs alle plaatsen in het centrum die aan Erasmus doen herinneren.
Op vrijdagavond 11 november presenteren de vierdeklassers dit project aan hun ouders.
Erasmus over Onderwijs
In het Nationaal Onderwijsmuseum in Rotterdam loopt een tentoonstelling over de actualiteit van Erasmus’ ideeën over onderwijs in de huidige tijd. De titel van de tentoonstelling is ‘Tegen de Barbarij’, Erasmus en het onderwijs en duurt tot 8 januari 2012. Op de tentoonstelling treft de bezoeker de uitgangspunten van Erasmus’ ideeën over onderwijs aan en deze roepen weer nieuwe vragen op. Erasmus’ ideeën worden getoetst aan de werkelijkheid van vandaag: “Is het onderwijs van nu gericht op morele vorming van mensen of levert het enkel arbeids-krachten?”. “Wordt taalonderwijs nog gezien als voorwaarde voor beschaving en geluk?”. En welke rol spelen de klassieke auteurs daar nog in?
Het Nationaal Onderwijsmuseum laat zien hoe de ideeën van deze eerste ware Europeaan vandaag de dag nog voortleven in het onderwijs in Nederland en in de ons omringende Europese landen.
