Rotterdam, Stad van Erasmus
Nieuwe website over Erasmus
Op 1 april is een nieuwe website over Erasmus online gegaan op de website van de gemeente Rotterdam: www.rotterdam.nl/erasmus. Het is een site van het Comité ‘Erasmus, icoon van Rotterdam’, die ervoor ijvert “van de beroemdste Rotterdammer aller tijden weer het icoon van de stad te maken”.
Samen met organisaties als de gemeente, bibliotheek Rotterdam, Stadsarchief, Erasmus Universiteit, Stichting Erasmushuis, Rotterdam Marketing en het Museum Rotterdam vindt het Comité dat de internationale bekendheid en de ideeën van Erasmus een plaats in het stadsbeeld en in de beleving van alle Rotterdammers moet krijgen.
Erasmus twittert
Erasmus is aan het twitteren geslagen. Het twitteraccount is onderdeel van de nieuwe website over Erasmus. Via @ErasmusRdam kunnen vragen aan Erasmus gesteld worden. Iedereen krijgt gegaranderd een wijsgerig antwoord terug.
Museumnacht op 9 maart
De Museumnacht in de Laurenskerk was een groot succes. Zo’n 1.750 bezoekers hebben de prachtig ingerichte kerk, de performances, de kerkorgelmuziek én het vervaardigen van drie ijssculpturen kunnen bekijken. Eén van de sculpturen was het standbeeld van Erasmus.
Dankzij de gastvrijheid van de Laurenskerk zagen de bezoekers bij het betreden van de kerk een diavoorstelling over de Erasmuslijn met plattegronden van kerk en plein vroeger. De Erasmuslijn verbindt de huidige plek van Erasmus’ standbeeld op het Grotekerkplein, met die van de vroegere plek: van 1622 tot 1940 op de nu verdwenen Groote Markt. Nagenoeg in het midden van de lijn stond het geboortehuis van de beroemde Rotterdammer.
Klik hier voor de folder over de Erasmuslijn.
De voorbereidingen voor de Erasmus-presentatie begonnen op vrijdag 8 maart. ‘s Morgens vroeg zijn vrijwilligers van de afdeling Landmeten en Vastgoedinformatie van Gemeentewerken al vroeg aan de slag gegaan om de Erasmuslijn en twee verdwenen percelen (dat van het geboortehuis en een huis ‘Mercurius’) op de centimeter nauwkeurig met boutjes en krijtstrepen uit te zetten.
De hele zaterdag hebben mw Gré Ploeg (Stg Erasmushuis Rdam) en dhr René van der Schans (Vriend van Stg Erasmushuis) de lijnen - nogal onvast - gemarkeerd met stukken zelfklevend aluminium tape. Het was koud enhet regende de hele dag, maar met veel plezier is deze klus geklaard.
Vanaf acht uur ’s avonds tot één uur ’s nachts hebben zij vervolgens met vrijwilliger Axel Benibri de Erasmuslijn in de hal van de Laurenskerk aan de meer dan 1.750 bezoekers toegelicht. De flyer over de Erasmuslijn werd enthousiast meegenomen. Alsook een ansichtkaart over de plek waar het geboortehuis van Erasmus ooit stond, vorig jaar ontworpen door René.
Geheel spontaan ontstond met deze ansichtkaart een actie voor blijvende markering van de plek van het geboortehuis van Erasmus. De derde bezoeker die namelijk deze ansichtkaart oppakte, riep uit “Dat ziet er niet uit, mensen, daar moet echt iets aan gebeuren”. Hij stelde voor de kaart naar de burgemeester te sturen mét de aansporing hier toch vooral iets aan te laten doen. Meer dan 200 bezoekers vonden dit ook en besloten de kaart op te sturen.
VdSchans besloot op maandag 11 mrt. deze actie per brief aan burgemeester Aboutaleb uit te leggen, zodat deze zou begrijpen waarom hij al die kaarten kreeg.
Donderdag 14 maart werd mw Ploeg door een journalist kort geïnterviewd over de Erasmuslijn. De meeste aluminium tape lag gelukkig --- ondanks de regen --- nog op het Grotekerkplein. Dit interview was vrijdagmorgen rond 08.00 uur op Radio Rijnmond te horen.
Op 28 maart ontving VdSchans een brief terug van de burgemeester waarin deze aangaf dat er door het Comité ‘Erasmus, icoon van Rotterdam’ een plan is ontwikkeld om het historische karakter van het Grotekerkplein te versterken en dat Bibliotheek Rotterdam volop bezig is met fondsenwerving voor dit plan.
Markering Erasmuslijn
Na zoveel enthousiaste reacties over de Erasmuslijn in de Museumnacht, wordt het nu tijd om een blijvende markering van die lijn te realiseren. VdSchans heeft een voorbeeld van zo’n markering aan het eind van de Nieuwe Binnenweg, vlak voor de Lage Erfbrug, gezien. Daar is een rij aluminium rondjes van 10 cm breed in de trottoirs verwerkt.
Een medewerkster van de deelgemeente Delfshaven, waaronder dat stuk Nwe Binnenweg valt, zoekt voor ons uit wie de kunstenaar is die deze rondjes heeft laten leggen. Op het Grotekerkplein zou iets dergelijks heel mooi staan, te meer daar de bestrating daar uit rode klinkers bestaat.
De rondjes op de Nwe Binnenweg blijken bij regen en vooral bij sneeuw spekglad te zijn. Wellicht dat het infrezen van het Erasmus pictogram dit verhelpt. Het gaat dan om het pictogram dat in de ankerplaten van de marktkramen op de Binnenrotte is te zien. Ontwerper van het pictogram is architect Adriaan Geuze, de ontwerper van het Binnenrotteplein.
Lof der Zotheid op muziek in de Laurenskerk?
N.a.v. het artikel “Bijzondere uitgave van de Lof der Zotheid” verder op deze website, stuurde dhr Ype Akkerman (Vriend van Stg Erasmushuis) de lijst optredens van Jordi Savall die met zijn orkest Capella Reial de Catalunya dit jaar over de hele wereld tourt. Hij speelt op 25 augustus in Dublin en op de 30e in Utrecht. Akkerman is een bewonderaar van Savall en van de manier waarop deze al jaren oude muziek voor iedere liefhebber bereikbaar maakt door zijn projecten + uitgaven. Het leek hem een mooi plan om Savall uit te nodigen om tussen die 25 en 30 augustus de geboorteplaats van Erasmus te bezoeken, omdat hijvermoedt dat Savall hier nog nooit geweest is.
Nog mooier is het, dacht Akkerman, als Savall in die week met zijn Capella Reial een concert in Rotterdam zou willen/kunnen geven, en dan natuurlijk in de Laurenskerk.
Toevallig dachten meer mensen aan een Erasmus-muziekavond, gebaseerd op de 6 cd’s uit het Savall- boek. Dus directeur van de Laurenskerk, dhr Frank Migchielsen, gebeld die de tijd nam om uit te leggen dat dit nooit gaat lukken. Want sommige dingen zijn een instituut en los daarvan lukt niets. Er is in dit land een vereniging Oude Muziek, die in drie steden (R’dam, Utrecht en Maastricht) elk jaar een serie optredens van oude muziek-orkesten organiseert. Tot 2016 is die agenda vol want het gaat om beroemde orkesten die al jaren tevoren geboekt zijn. Ook de agenda van Savall is al jaren vol. Er is een vast publiek voor oude muziek, die de concerten mogelijk maken. Als een ingelast Savall-optreden in de Laurenskerk al voor elkaar te krijgen is (blijkt vrijwel onmogelijk, maar stel: als) dan moet er een kapitaal aan promotie besteed worden om de kerk vol te krijgen. Want het reguliere publiek is daar --- buiten het jaarprogramma om --- niet op voorbereid en nieuw publiek moet verleid worden. Zo’n concert met alles er op en er aan gaat dan veel te veel kosten om quitte te spelen. Savall alleen kost al 8.000 euro per avond. Een dergelijk concert overstijgt de kapitaal-loze stichting Erasmushuis. Wellicht kan de vereniging Oude Muziek met de gemeente en sponsoren dit mogelijk maken. Migchielsen adviseert om --- als het al lukt om iets met Savall te organiseren --- dit te verbinden aan een bestaand Erasmus-iets. Bijvoorbeeld op een 28 oktober. Voorlopig besluit: dit mooie idee met de heer Savall en zijn muziek wordt voorlopig in beraad gehouden.
Lof der Zotheid op de radio
Op 16 maart werd een selectie uit de 6 cd’s van Savall op Radio 4 uitgezonden, in het pro-gramma De Bedding dat elke zaterdag van 23.00 – 00.00 uur te horen is.
Het programma werd als volgt aangekondigd: “De Lof der Zotheid uit 1511 drijft de spot met alles en iedereen, maar vooral met kerk en staat. Ook muziek en haar beoefenaren worden kritisch beschouwd. Erasmus meldt dat componisten zich maar beter zorgen kunnen maken over het luistergenot van hun publiek dan over hun gekunstelde muziek die alleen zij begrijpen. Jordi Savall, muzikaal leider van Hisperion XXI en la Capella Reial de Catalunya, bracht recent een boek uit met 6 cd’s als eerbetoon aan Erasmus en zijn verlichte humanistische ideeën. De uitgave vormde de basis voor een muzikale en literaire reis door muziek uit Erasmus’ tijd.”
Acteur Ton Feil sprak diverse teksten uit het boek uit, in modern Nederlands, waardoor de Lof der Zotheid voor iedereen begrijpelijk en interessant werd (aldus René vdSchans).
De link naar de uitzending is hier te vinden.
Voortgang Erasmustentoonstelling
Inmiddels heeft Sander van Reedt Dortland het trekkerschap van deze tentoonstelling (zie veder op deze website) overgedragen aan de directie van de bibliotheek. Deze heeft een sponsorwervingsburo in de arm genomen die voor de grote blijvende professionele Erasmus-tentoonstelling sponsorbrieven naar 21 fondsen heeft verzonden. De reacties waren niet hoopgevend. Er wordt nu gedacht aan een infocentrum bij de Erasmuszaal in de bibliotheek.
Dhr Van Reedt Dortland trekt nu --- niet meer als ambtenaar van de gemeente Rotterdam, maar als enthousiaste vrijwilliger --- andere Erasmusprojecten.
Stad van Erasmus
Op verzoek van de directie van het Stadsarchief Rotterdam trekt Sander nu twee plannen die onontbeerlijk zijn om van Rotterdam weer de Stad van Erasmus te maken.
Plek geboortehuis
De plek waar het geboortehuis van Erasmus tot eind 19e eeuw stond, moet een betekenisvolle herinneringsplek (een “lieu de mémoire”) worden. Eén van de ideeën is om de achtergevel van het oorspronkelijke geboortehuis te herbouwen aan de kant van het Xenospand, waar nu de plaquette met tekst in drie talen staat. Met aan de andere kant van de opslag de trapgevel. Aangezien er niets tegen de buitenmuren van de Xenos opslag mag worden aangebouwd, zouden deze twee bouwsels los komen te staan.
Een ander idee is om een draadmodel van het oorspronkelijke huis te maken en dit voor het Xenospand te zetten. In het draadmodel kan een vitrine komen met uitleg over de plek en enige Erasmiana, in de stijl van de kapellen in de Laurenskerk. Een dergelijk draadmodel staat bij Alblasserdam naast een beroemd woonhuis van Van Eesteren.
Een stad vol adagia
In 2008 vierde Rotterdam een Erasmus-najaar rond de Erasmustentoonstelling die toen in museum Boymans van Beuningen was ingericht. Eén van de meest succesvolle ‘bij-producten’ van dit najaar was de plaatsing van vele spreuken van Erasmus op stoeptegels, winkelruiten, gebouwen en op een tram. De stad zinderde werkelijk van de adagia, dus van Erasmus. De spreuken sloegen zó aan dat in het toenmalige Erasmushuis regelmatig gevraagd werd naar spreuken die op de ramen van woonhuizen konden worden bevestigd. Iedereen wilde meedoen! Tweemaal werd zelfs gevraagd om een spreuk voor op het graf van een ouder. Prachtig dat het fantastische idee uit 2008 weer wordt opgepakt en uitgewerkt.
Colloqiua uit 1535 in bibliotheek
De Bibliotheek Rotterdam is sinds kort de trotse bezitter van een exemplaar van Erasmus boek Colloquia, gedrukt door Martin de Keyser in Antwerpen in 1535. Vermoedelijk is dit het enige exem-plaar van deze uitgave. Zelfs het bestaan van deze editie was onbekend. Een unieke aanwinst dus. Colloquia (Gesprekken) was het populairste boek van Erasmus in zijn eigen tijd en lang daarna. Het zijn verzonnen gesprekjes tussen twee of meer personen over één onderwerp, bijvoorbeeld bijgeloof of onderwijs voor vrouwen. De gesprekken maken duidelijk welke onderwerpen Erasmus belangrijk vond. Vele ervan zijn kleine satires op mens en maatschappij, zoals ook de Lof der Zotheid dat is. In november 1518 zijn ze voor het eerst gedrukt. Elke editie daarna bevatte weer nieuwe extra gesprekken.
Bijzondere uitgave over de Lof der Zotheid
Onder de titel “ERASMUS VAN ROTTERDAM, Éloge de la Folie, Praise of Folly, Elogio de la locura” is onlangs een prachtig boek verschenen over het leven en werken van Erasmus, met 6 cd’s waarop voordrachten en muziek zowel filosofische als artistieke getuigenissen uit de renaissance weergeven. Dit alles in 7 talen: Frans, Engels, Spaans, Nederlands, Catalaans, Duits en Italiaans.
Initiatiefnemer van dit enorme project is Jordi Savall, een Catalaanse musicus, die zich tot doel heeft gesteld niet eerder uitgegeven vormen van interculturele dialoog uit te brengen.
Waarom de heer Savall dit immense Erasmusproject begonnen is, en wanneer het startte, is in het boek niet te achterhalen. Er zijn vele concerten en voorstellingen opgenomen om de 6 cd’s samen te stellen. Het laatste concert vond plaats op 11 december 2011 in La Cité de la Musique in Parijs.
De titels van de hoofdstukken in het boek zijn:
- Erasmus, groot Europees humanist en dienaar van vrede en vrijheid, door Jordi Savall (Spanje);
- Erasmus en de Lof der Zotheid, door Jean-Claude Margolin (Frankrijk);
- De Adagia, door Jean-Christophe Saladin (Frankrijk);
- Erasmus’ werken, door Hans Trapman (NL);
- Erasmus en de contrareformatie, door Ricardo García Cárcel (Spanje);
- Waarheid en geweld bij Erasmus, door Alexandre Vanautgaerden (België).
- Erasmus van Rotterdam, Lof der Zotheid;
- Wereld en wandel van een groot humanist, Tijd van overdenkingen (1458 – 1512);
- Wereld en wandel van een groot humanist, Tijd van conflicten (1513 – 1536);
- Muziek: 1000 zotheden;
- Muziek van het Humanisme 1;
- Muziek van het Humanisme 2.
De hoofdsponsor van dit project, de Stichting Edmond de Rothschild, meldt trots: “Met groot enthousi-asme ondersteunen wij dit werk dat op het kruispunt van filosofie en muziek de idealen bezingt die het deelt met de ‘Prins der humanisten’. Erasmus is nog altijd de eerste denker die zichzelf als Europeaan beschouwde. Moedig hield hij bij zijn beschermheren (zoals Karel V) vast aan zijn onmodieuze opvat-tingen. Zo werd hij als pacifist op het dieptepunt van godsdienstoorlogen voorvechter van tolerantie en eenheid onder de Christenen in een tijd waarin Europa verscheurd werd door de tweedracht tussen katholieken en protestanten.”
Uitgever is ALIA VOX te Bellaterra (Spanje).
Boek met cassettes is voor € 44,99 verkrijgbaar bij Fame Klassiek, onderdeel van Selexyz Donner, Binnenwegplein te Rotterdam (010 – 201 91 14).
Via www.alia-vox.com zijn de eerste drie cd’s in het Nederlands te downloaden.
Erasmus op een levendig plein?
Er zijn momenteel drie plannen waarmee het Grotekerkplein nu echt een verblijfsplein zou kunnen worden. Het bombardement op 14 mei vernietigde de bebouwing die recht tegenover de Laurenskerk stond. Tot die dag was hier nooit een plein geweest.
In het Basisplan 1945 was voor het eerst een plein vóór de kerk opgenomen. Wellicht door de weder- opbouw- werkdrang is dit plein nooit een drukbezocht verblijfsplein geworden. Diverse herinrichtingen leidden nooit tot massaal bezoek aan het plein. De laatste ingreep, plaatsing van een Stadspodium, bewerkstelligde dit ook niet. Hopelijk zullen de drie horecaplannen met terrassen dit wel voor elkaar krijgen.
- De Laurenskerk heeft een vergunning binnen voor een terras op het plein en toestemming van haar stichtingsbestuur om een deur in de kerkmuur te maken om op het terras te kunnen bedienen.
- Nu de jongerenstichting uit gebouw De Heuvel vertrokken is, zoekt het bestuur voor de ruimte op de begane grond horeca met terras op het plein.
- Voor het vorig jaar geopende en weer gesloten Café Heidegger (in het voormalige Galeries Moder-nes pand) heeft zich nieuwe horeca aangediend die vergunning heeft gekregen om aan de pleinzijde vijf meter met glas te overkappen, voor diverse restaurants met terras.
ERASMI OPERA OMNIA
Op 17 januari zijn drie delen van de Erasmi Opera Omnia -- alle werken van Erasmus -- feestelijk gepresenteerd:
deel I-8: Iulius exclusus, De civilitate, Conflictus;
deel VI-4: Novum Testamentum;
deel IX-5: Polemieken met Natalis Beda.
De drie delen zijn onlangs verschenen bij uitgeverij Brill (Leiden). Deze delen brengen Erasmus’ veelzijdigheid voor het voetlicht als polemist, als satiricus, als pedagoog en als theoloog en filoloog. Bijzonder is dat nu overtuigend aangetoond is dat het satirische werk Iulius exclusus, gericht tegen paus Julius II, waarvan Erasmus zelf het auteurschap ontkende, wel degelijk door hem is geschreven.
Dit laatste is gedaan door prof.dr. Silvana Seidel Menchi, de editrix van deel I-8 waarvan Iulius exclusus deel uitmaakt. In dit deel zijn verder opgenomen het pedagogische geschrift De civilitate, bezorgd door prof.dr. Franz Bierlaire en de samenspraak Conflictus Thaliae et Barbariei, uit-gegeven door dr. René Hoven †. Andrew Brown bezorgde een uitgave van het laatste gedeelte van Erasmus’ vertaling en editie van het Nieuwe Testament. Deel VI-4 bevat het gedeelte vanaf de eerste brief van Paulus aan Timotheus tot en met Openbaring. Voor deel IX-5, dat Erasmus' polemieken tegen de Parijse theoloog Natalis Beda bevat, tekende dr. mr. Edwin Rabbie.
De uitgave van Erasmus’ Opera Omnia is een project van het Constantijn Huygens instituut in Den Haag, onder auspiciën van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen. Het loopt sinds 1969 (initiatief uit 1960). De editie van de meer dan 100 boeken wordt verzorgd door een team van ca. 35 binnen- en buitenlandse specialisten.
De eerste uitgave, de Bazelse editie, vond plaats in 1540. De tweede, de Leidse editie, ver-scheen in 1706. Deze derde editie, de Amsterdamse versie, zal rond 2030 gereed zijn. Voor meer info: www.huygens.knaw.nl/nieuwe-delen-erasmi-opera-omnia-asd- verschenen/
Erasmus op de basisscholen
De Dag van Erasmus valt altijd op 28 oktober = zijn geboortedag. Deze dag viel vorig jaar op een zondag en werd met een feestelijk middagprogramma gevierd in de Laurenskerk. Voor de vierde maal werd de Dag van Erasmus gevierd door het Erasmushuis, het Erasmiaans gymnasium en het Huis van Erasmus met het project “Erasmus op de basisscholen in en rond Rotterdam”. Alle 232 eersteklassers van het gymnasium gingen terug naar hun basisscholen om de groep-8-ers daar over Erasmus te vertellen. Vorig jaar deden zij dat op vrijdag 2 november. Meer dan 3.500 kinderen van 11 en 12 jaar hoorden wie Erasmus was en waarom het belangrijk is dat iedereen zich verdiept in zijn gedachtegoed.
De eersteklassers moesten hun presentatie zelf samenstellen. De meesten maakten daarvoor een PowerPoint. Ter voorbereiding hierop kregen zij twee Erasmuslessen op school van vier externe deskundigen, en één in de Erasmuszaal van de bibliotheek aan de Hoogstraat. Ook had de afd. communicatie van de bibliotheek een Erasmusspeurtocht door de bieb voor hen gemaakt. Van hun mentor kregen zij een les in PowerPoint-maken. Na hun presentatie deelden zij aan alle groep8-ers een Erasmuswerkschrift uit.
16 leerlingen konden op 2 november geen presentatie geven omdat hun basisschool daarvoor op die dag geen ruimte bood. Zij hebben toen met Gré Ploeg de Erasmuswandeling gelopen. Hun presentatie gaven zij in de week erna.
40 van de 95 basisscholen hebben inmiddels het enquêteformulier teruggezonden. Vrijwel alle zijn heel enthousiast over de presentatie en gaan dit jaar met het werkschrift enkele Erasmusles-sen samenstellen. Dat is precies de bedoeling. De kritiek van enkele scholen op de Powerpoint en op de manier van presenteren (te moeilijke woorden voor groep-8-ers en te snel praten) wordt meegenomen in de opzet voor volgend jaar.
Met dit project wil onze stichting, met het gymnasium en het Huis van Erasmus, van Rotterdam weer de Stad van Erasmus maken. En de eersteklassers van het gymnasium die niets van Eras-mus wisten, weten nu alles.
Drie verslagen van een Erasmuspresentatie
Erasmus op Powerpoint
Alle 1e klassen kregen te horen dat we op onze oude school een Erasmus project moesten houden. Iedereen was daar erg enthousiast over!
De bedoeling daarvan was dat je met minimaal 2 personen aan de hand van het bezoek aan de bibliotheek en de informatie die we kregen over Erasmus een PowerPoint gingen maken. De kinderen die geen presentatie konden geven, mochten een Erasmus wandeling maken met mevrouw Ploeg. De kinderen gingen langs bekende monumenten van Erasmus in Rotterdam.
We kregen van onze mentor een bijlage met daarop nuttige informatie over Erasmus zijn leven, die je goed kon gebruiken voor je PowerPoint.
Ook kregen we een kleine les over hoe je eigenlijk een PowerPoint moet maken. Daarvoor kregen we 2 voorbeelden van PowerPoints die we thuis op magister terug konden kijken. We kregen ook een speech over Erasmus door mevrouw Ploeg, waar veel werd vertelt over de Adagia en de Lof der Zotheid.
Daarna kregen we een erg leuke film te zien van het Klokhuis over Erasmus.
En het uitje dat ik het leukst vond, was dat we naar de Centrale Bibliotheek Rotterdam gingen.
Daarbij mochten we eerst naar beroemde boeken van Erasmus kijken en kregen daarbij uitleg. Daarna hadden we een speurtocht over Erasmus, waarbij je met tips in de bibliotheek allerlei bordjes met bekende uitspraken van Erasmus moest vinden.
Dus er is erg veel gedaan om ons alle informatie te geven die we nodig hadden en om ons veel te leren over Erasmus.
Toen was de dag dat we naar onze scholen moesten. Mijn school was De Zalmplaat in Hoogvliet.
De PowerPoint moest 5-10 minuten duren, dan kon je als laatste een quiz houden of een Latijnse tekst laten vertalen. Alle kinderen kregen van ons mooie boekjes over Erasmus.
De PowerPoints waren goed gelukt en het was een leuke ervaring om eens wat meer te weten te komen over Erasmus. En om een eerste presentatie voor te bereiden en te geven.
Jessie Fransen (klas 1F)
Het Erasmusproject
Mijn school, het Erasmiaans Gymnasium, houdt ieder jaar met de eersteklassers een project, het Erasmusproject. De kinderen gaan dan aan de achtstegroepers van hun oude basisscholen een les geven over Erasmus. Om meer over Erasmus te weten te komen, hebben we dit jaar een aantal lessen gekregen en zijn we naar de Erasmuszaal in de Centrale Bibliotheek geweest.
Op school hebben we les van mevrouw Ploeg gekregen die heel veel van Erasmus wist. Ze vertelde veel en we hadden er veel aan! Ook in de aula kregen we les van haar.
Alle klassen gingen een keer naar de Centrale Bibliotheek. We mochten daar in een grote kluis met heel veel oude boeken; zelfs een paar die Erasmus met de hand geschreven heeft.
Toen we naar het zaaltje naast de kluis gingen, de Erasmuszaal, lagen daar allemaal oude boeken met prachtige miniaturen. Sommige boeken waren zelfs door monniken met de hand geschreven. We kregen in het zaaltje les over Erasmus en zijn boeken.
Na het bezoek aan de kluis en de Erasmuszaal mochten we een speurtocht door de Bibliotheek doen en daarmee verzamelden we nog meer informatie. <
Ook een les van geschiedenis hebben we aan Erasmus gewijd. We kregen een boekje met informatie over Erasmus en de leraar vertelde ook hoe je goed kon presenteren want we moesten immers een les over Desiderius Erasmus geven.
Thuis heb ik met een klasgenootje een PowerPoint gemaakt en hebben we de tekst verdeeld. We hebben geoefend met het presenteren en een filmpje uitgezocht dat we konden laten zien. Op de dag dat we het allemaal gingen presenteren waren we het vierde uur uit (12.00 uur). Zo konden we op tijd op onze basisschool zijn. De presentatie duurde ongeveer een half uurtje en ging bij ons erg goed.
Een geslaagd project!
Evi Ilmer (klas 1A)
Mijn verslag over Erasmus
Op vrijdag 2 november ging ik terug naar mijn oude basisschool SWS de Klaver (Rotterdam Heijplaat) om een presentatie te geven over ‘Desiderius Erasmus’. Mijn oude leraar (Marnix Koppelaar) had aan mij gevraagd of ik om 9 uur ’s ochtends aanwezig kon zijn. Ik had mij goed voorbereid. Ik had een PowerPoint gemaakt waarin ik o.a. de thema’s ‘Erasmus zijn jeugd’, ‘wie was Erasmus’, ‘Erasmus zijn boeken’ en ’de naamdragers van Erasmus’ heb behandeld.
Ik had heel erg veel aan de informatie die ik heb gehad van de voorlichters van het Erasmushuis. We hebben ook nog een paar filmpjes over Erasmus bekeken en een quiz gespeeld.
Nadat ik klaar was met mijn presentatie heb ik nog een verrassing uitgedeeld.
De reacties waren heel erg positief. Vooral over de informatie die ik heb verteld en over de PowerPoint.
Ik vond het heel erg leuk om de presentatie voor mijn eigen basisschool te maken en ik vond het ook heel erg interessant ☺
Eva Blokdijk (klas 1D)
De Erasmuswandeling
Op vrijdag 2 november, toen de andere kinderen een presentatie gaven over Desiderius Erasmus, was er voor ons een zogenaamde Erasmuswandeling. Je moest om 12:45 bij de Laurenskerk zijn. Toen we er waren, gingen we eerst naar het geboortehuis van Erasmus. De mensen van het Erasmushuis hebben daar ooit een streep met duivenpoep getrokken om aan te geven waar de grenzen van zijn geboortehuis waren. Toen zijn we naar zijn standbeeld gelopen. In de Laurenskerk hoorden we nog een bizar verhaal. In de gouden eeuw werd er op een schip van de VOC een standbeeld gezet. Ze noemden die boot dan ook …… de Erasmus. Deze en 3 andere zijn naar Japan gegaan. De Japanners gingen het beeld aanbidden. Oké, de Japanners mochten het beeld houden. Eeuwen later wilde Rotterdam het beeld terug. En dat beeld staat nu in het Maritiem museum.
In de tijd van Erasmus werd de Laurenskerk gebouwd. Dit was zijn favoriete speelplekje. Daarna gingen we naar de markt. Daar zijn allemaal ijzeren plaatjes waar Erasmus in is gekerfd. Op de bibliotheek staat nog een spreuk van Erasmus: Heel de wereld is mijn vaderland.
---- Ward Peeters (klas 1C) --- Basisschool De Bonte Tol in Pijnacker
Uitreiking Erasmusspelden
In de afgelopen maanden is diverse malen melding gemaakt van de uitreiking van een Erasmus- speld. Dit nieuws werd in Rotterdamse kranten aangetroffen. Uit navraag bij de gemeente Rotterdam bleek dat de Erasmusspeld van alle gemeentelijke onderscheidingen het meest wordt uitgereikt. In 2011 maar liefst 331 keer!
De gemeente Rotterdam kent onderscheidingen in vier categorieën:
- De Van Oldenbarnevelt penning
Dit is de hoogste onderscheiding, voor excellente prestaties op het terrein van bestuur. Hij wordt zelden uitgereikt. Minister president Lubbers en burgemeester Opstelten ontvingen er een. - De Van der Veeken penning
Dit is ook een hoge onderscheiding, voor uitzonderlijke activiteiten op economisch gebied. In 2011 is deze onderscheiding tweemaal uitgereikt. - De Wolfert van Borsselen penning
Deze wordt toegekend voor jarenlang uitstekend functioneren in een leidinggevende functie op diverse terreinen. Deze onderscheiding is in 2011 acht keer uitgereikt. - De Erasmusspeld
Dit is een onderscheiding voor verdienstelijk functioneren voor de Rotterdamse samenleving, op vrijwillige basis gedurende minimaal 10 jaren, op één terrein.
Het voert naar onze mening te ver om de ontvangers van de Erasmusspeld, die dus vrijwel dage- lijks wordt uitgereikt, op deze website te plaatsen. Met de plaatsing van de paar gelukkigen uit de krant, wordt geen recht gdaan aan de overige ontvangers (vele malen meer) die niet te achterhalen zijn. Wij stoppen dan ook met de vermelding.
Van stadhuiszijde vernamen wij dat de criteria voor de Erasmusspeld zullen worden aange-scherpt. Zodat de uitverkiezing meer beloont dan bijvoorbeeld 40 jaar ambtenaar zijn. Dit is enkele jaren geleden ook gebeurd met de lintjesregen t.g.v. de verjaardag van de koningin. Wie nu een lintje krijgt, voelt zich echt uitverkoren.
Dat wensen wij de ontvangers van de Erasmusspeld ook toe.
Brieven van Erasmus
Uitgeversmaatschppij Donker geeft sinds 2007 alle brieven van Erasmus uit. Met de 3141 brieven zijn in totaal 22 boeken (delen) voorzien. Deel 10 is afgelopen herfst verschenen. Deel 11 komt dit voorjaar uit en de delen 12 en 13 zullen in het najaar het licht zien. De delen 14 en 15 worden momenteel vertaald en als het lukt komen die in het najaar van 2014 uit. Zie verder de website: www.correspondentie- erasmus.nl
Erasmus & Twitter
Het Erasmus Center twittert dagelijks een uitspraak van Desiderius Erasmus van Rotterdam: Stof tot nadenken! Altijd met bronvermelding, want het wereldwijde web bevat al te veel beweringen op naam van Erasmus die in zijn boeken niet zijn terug te vinden. Volg Erasmus @DesideriErasmus
Erasmus Online
In de gratis bibliografische database Erasmus Online maakt het Erasmus Centre fEMS sinds kort gebruik van het PDF- formaat voor het tonen van de 17 edities die volledig zijn gedigitaliseerd -- inclusief de Verzamelde Werken edities uitgegeven in Bazel (1554) en Leiden (1662). Dit maakt de weg naar de bronnen toegankelijker dan ooit. Meer info op www.erasmus.org
Spreuk van Erasmus siert Rotterdamse vuilniswagen
Sinds 1988 sieren citaten van dichters en schrijvers de vuilniswagens in Rotterdam. Op deze manier willen Roteb (Rotterdamse vuilophaaldienst) en Poetry International kunst dichter bij de Rotterdammer brengen. Een citaat van Erasmus op één van de Rotterdamse vuilniswagens sluit goed aan bij deze jarenlange traditie.
Rotterdam is de stad van Erasmus, omdat hij daar in 1466 geboren is. Op vele plaatsen in de stad zijn herinneringen aan en verwijzingen naar Erasmus te vinden. De Centrale Bibliotheek bevat een bijzondere Erasmuscollectie die tot een van de omvangrijkste Erasmusverzamelingen ter wereld behoort. Naast werken van Erasmus zelf zijn er door hem bezorgde tekstedities van schrijvers uit de Oudheid te vinden, naast een grote hoeveelheid literatuur over Erasmus en heel bijzonder: brieven die door hem zelf zijn geschreven.
Nu de bibliotheek voorbereidingen treft voor een grote blijvende tentoonstelling over Erasmus, vond directeur Mart Toet dat het hoog tijd werd voor een spreuk van Erasmus die de Rotterdammers dagelijks opmerkzaam maakt op Erasmus. De Roteb was het hier direct mee eens. Er werden drie spreuken geselecteerd uit Erasmus’ beroemde satire ‘Lof der Zotheid’ (1511). Hierin neemt Erasmus alle lagen van de Europese samenleving van zijn tijd op de hak. Vele citaten uit dit boek zijn vandaag de dag ---- vijfhonderd jaar later --- nog verrassend actueel.
De drie citaten waren:
- ‘Elke fase van het leven is somber, totdat je er genot aan toevoegt, de specerij van de dwaasheid’
- ‘De belangrijkste voorwaarde voor geluk is dat je wilt zijn wat je bent’
- ‘Hoe idioter iets is, des te meer bewonderaars krijgt het’.
Op 23 augustus j.l. is dit citaat op een vuilniswagen feestelijk onthuld door mw Irene Smit, voorzitter van de Stichting Erasmushuis Rotterdam en van het Comité Erasmus icoon van Rotterdam.
De vuilniswagen rijdt dagelijks in de deelgemeente Prins Alexander / Ommoord.
De Erasmuscollectie is – na het maken van een afspraak - te zien op de Erasmusafdeling (3e etage in de Centrale Bibliotheek). T: 010 – 281 61 34.
Meer informatie: www.erasmus.org
Meester Erasmus
Uitgeverij Delubas heeft een boek over Erasmus uitgegeven, voor kinderen van 8 – 12 jaar. Schrijfster is Jonneke van Wierst.
Het speelt in Leuven in 1520. Hoofdpersoon is Katrien, die persé het klooster in wil. Dit leidt tot grote ruzie met haar vader. Deze vraagt zelfs de beroemde geleerde Erasmus om haar op andere gedachten te brengen. Katrien drijft echter haar zin door. Op een nacht komt zij totaal overstuur thuis. Er is iets vreselijks gebeurd, maar zij wil niet zeggen wat. Ten einde raad neemt haar broer Pieter haar mee naar Erasmus.
ISBN 978 90 5300 398 5.
Prijs € 12,95. Te bestellen via www.delu bas.nl
Cd box: Hollands grootste humanist
ISVW Uitgevers heeft een college cd box uitgegeven uit over Erasmus, Hollands grootste humanist, ingesproken door Herman Pleij. De box bevat 4 cd’s waarop Erasmus door Pleij, die uitgebreid spreekt over zijn leven en werk, in zo’n 270 minuten tot leven wordt gewekt. Hierin komt ook zijn jeugd en opgroeien in Rotterdam aan bod.
DESIDERIUS ERASMUS
Desiderius Erasmus (1466-1536) is vooral bekend door zijn Lof der Zotheid. Hij schreef het geestige boek op een van zijn vele reizen door Europa. Bij Europese machthebbers pleitte hij onder meer voor vrede, gematigdheid en verdraagzaamheid. Als anti-dogmatische christen uitte hij fundamentele kritiek op de moederkerk en verbeterde hij de gangbare Bijbelvertaling. Verder bemoeide hij zich onafgebroken met het onderwijs en de opvoeding van kinderen.
PROF. DR. HERMAN PLEIJ, emeritus-hoogleraar in de Historische Nederlandse Letterkunde, vertelt in dit college op zijn bekende enthousiaste manier, vol passie en humor, over het leven en werk van deze Nederlandse Renaissancedenker.
Erasmus wordt vanaf zijn vroege jeugd in Holland tot aan zijn sterfbed in Bazel tot leven geroepen: een briljante, gevatte, erudiete maar ook aardige man - een filosoof die zijn tijd beslissend vooruitduwde.
ERASMUS – Hollands grootste humanist: 4 audio cd’s in luxe slipcase
ISBN: 978-94-91224-04-1
Totale luisterduur: ca. 270 minuten
Winkelprijs: €29,95 / via ISVW Uitgevers €24,95
Te bestellen via www.luisterwijs.nl
Erasmus opnieuw in Rotterdam
Sinds enkele maanden wordt hard toegewerkt naar een blijvende Erasmus tentoonstelling in de ‘grote’ bibliotheek aan de Hoogstraat. Het initiatief komt van een vriend van het Erasmushuis, die werkzaam is bij de gemeente Rotterdam. In het kader van de verzelfstandiging van de bibliotheek heeft hij bedacht dat een blijvende Erasmus tentoonstelling een grote publiekstrekker voor de bibliotheek en voor de stad zou kunnen zijn. Die ook kan bijdragen aan het ‘cultureel ondernemerschap’ van de binnenkort verzelfstandigde bibliotheek. Want de tentoonstelling moet zichzelf terugverdienen. Daarom wordt onder meer gemikt op toeristen en cruise-passagiers.
Met vele partijen zijn inmiddels gesprekken gevoerd. Uiteraard ook met ons. Waarbij besproken is dat een deel van de Erasmiana die wij verzameld hebben in de drie jaar dat het Erasmushuis aan het Grotekerkplein open was, in de tentoonstelling kan worden opgenomen.
De bibliotheek heeft het project als strategisch gekenmerkt, en is nu bezig er een project- structuur aan te koppelen. En er is een bureau bezig met een verkennende studie voor de conceptontwikkeling. Het doel is om ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de EUR (2013/14) en het Erasmus Trustfonds (29 april 2013) open te gaan.
Het verheugt ons bijzonder dat Erasmus met deze tentoonstelling weer een duidelijk zicht-bare plek in Rotterdam krijgt, zowel voor bewoners als voor (internationale) bezoekers. Wij ondersteunen dit initiatief dan ook van harte!
Primeur voor Nederland
700 van de 4151 ADAGIA (spreekwoorden en uitdrukkingen) die Erasmus zijn hele leven verzamelde, nu --- na 500 jaar --- uitgegeven in het Nederlands!
Uitdrukkingen als ‘Een noodzakelijk kwaad’, ‘Haast je langzaam’, ‘Belofte maakt schuld’ en ‘Krokodillentranen’ kennen we allemaal, maar waar komen ze vandaan? En wat betekenen ze precies? Erasmus verzamelde meer dan 4000 bekende spreekwoorden en uitdrukkingen die hij bundelde onder de naam Adagia.
De eerste uitgave te Parijs in 1500 bevatte ongeveer 800 spreekwoorden die Erasmus gebruikte om zijn leerlingen op een alledaagse manier Latijn te leren.
Zij zijn de neerslag van Erasmus’ grote kennis en intense studie van de klassieke literatuur. De meeste spreekwoorden en uitdrukkingen stammen uit de Griekse en Romeinse letterkunde. Erasmus was een overtuigd humanist en hield zijn publiek dus het beste uit de oudheid voor, maar wel in het licht van het christendom.
De spreekwoordenverzameling was al tijdens zijn leven een groot succes en de Adagia werden al snel een bestseller in heel West-Europa. Vele herdrukken in het Latijn volgden. Ook vertalingen in het Engels, Frans en Spaans. Maar tot nu toe niet in het Nederlands.
Uitgeverij Athenaeum heeft nu een deel van de Adagia voor de Nederlandse lezer toegankelijk gemaakt. Spreekwoorden.Adagia is het vijfde boek in de serie ‘Verzameld werk van Erasmus’. Jeanine de Landtsheer, Erasmuskenner en -vertaalster bij uitstek, heeft een uitgebreide selectie gemaakt van de interessantste, grappigste, bekende en minder bekende spreekwoorden en uitdrukkingen.
Desiderius Erasmus: Spreekwoorden. Adagia
ISBN 978 90 253 6903 3
Gebonden in stofomslag, 758 bladzijden
€ 34,95 Verkrijgbaar bij de boekhandel
en via www.uitgeverijathenaeum.nl
Alle Adagia in Latijn en Frans
In Frankrijk is het iets groter aangepakt. Eind vorig jaar heeft daar de uitgeverij Les Belles- lettres alle 4151 adagia van Erasmus uitgegeven, in het Latijn en het Frans. In 2007 heeft Jean-Christophe Saladin van deze uitgeverij zo’n 60 vertalers/redacteuren aan het werk gezet. Het resultaat, na vier jaar, is vijf boeken in een luxe cassette, die tezamen zeven kilo wegen. Voor € 350,00 wordt men de trotse eigenaar van deze unieke uitgave.
In een artikel in “Le monde des livres” (de boekenwereld) van 13 januari wordt de waarde van deze uitgave ‘niet te bevatten’ genoemd. Duidelijk is dat de schrijver van dit artikel er enorm trots op is deze boeken nu zijn uitgegeven. Uitgebreid beschrijft hij hoe dit enorme project is verlopen en hoe het financieel is mogelijk gemaakt.
