Terugblik Erasmusweek 2019 in Rotterdam

Voor de viering van de 553e verjaardag van Erasmus, was van zat. 26 t/m do. 31 oktober door diverse partijen een mooie week vol gedenkwaardige activiteiten samengesteld. Net als vorig jaar was het thema voor deze week ‘Gesprek’, naar aanleiding van de publicatie van de ‘Colloquia’ (Samenspraak/Gesprekken) 500 jaar geleden.

Hier volgen de hoogtepunten van de Erasmusweek, op maandag 28 oktober:

zaterdag 26 okt: Human Library Erasmus Special in de bibliotheek Rotterdam.
zo. 27 okt: Presentatie twee brievenboeken van Erasmus.
ma. 28 okt: Bijeenkomst uitreiking Lof der Zotheid speld op het stadhuis:
opening door Steven Lamberts, voorzitter Erasmus Comité
Lof der Zotheidlezing door prof. dr Arnoud Visser
uittreiking Lof der Zotheidspeld door Bert Wijbenga, loco-burgemeester en wethouder Handhaving, Buitenruimte, Integratie en Samenwerking
— verslag van de feestrede door winnares Lof der Zotheidspeld Fidan Ekiz, gepubliceerd in het AD van 29 okt.
Ook ma. 28 okt: Verslag van een geslaagde debat-avond “Lof der tolerantie”, in de bibliotheek R’dam.
di. 29 okt: Wandel de Erasmusroute een wandel-app.
wo. 30 okt: Lunchconcert in de Laurenskerk.
do. 31 okt: Erasmus voor de klas, door 218 eersteklassers van het Erasmiaans gymnasium.
Ook 31 okt: Workshop over Erasmus o.l.v. Jan de Bas, cultuurhistoricus

Erasmusboeken uit Spijkenisse

In december kwam een inwoner uit Spijkenisse via onze website met de vraag of wij een aantal Erasmusboeken van zijn overleden vader wilden hebben. Uiteraard wilden wij dat graag. Het bleek een aantal fraaie boeken te zijn waaronder enkele collector’s items:

—  “Erasmus” in de serie “Prominenten” door dr Gilbert Degroote uit 1955, uitgeverij Elsevier;

—  “Triomf en tragiek van Erasmus van Rotterdam” door Stefan Zweig, uit 1959, uitgeverij Meulenhoff;

—  “Een keuze uit de brieven 1488 – 1536” gekozen, vertaald en toegelicht door dr O. Noordenbos en Truus van Leeuwen met voorwoord door prof. Dr J. Huizinga, uit 1986, uitgeverij Aula / Het Spectrum;

—  “Erasmus” in de serie “Grote figuren uit heden en verleden” door A. Vloemans, uit 1969, uitgeverij Kruseman Den Haag;

—  “Erasmus” door Daniel van Damme, uit 1960, uitgeverij Pictua boeken / Het Spectrum;

—  “Erasmus” door prof. Dr M.A. Nauwelaerts, uit 1969, uitgeverij Fibula – Van Dishoeck;

—  “Erasmus / Oorlog” door dr Nico van Suchtelen, uit 1969, uitgeverij Wereldbibliotheek – Vereniging;

—  “Oorlog Feestgelag ter ere van Erasmus” door dr Nico van Suchtelen, uit 1939, uitgeverij Wereldbibliotheek N.V.;

—  “De klacht van de vrede” vertaald door Truus van Leeuwen, met inleiding door Johanna J.M.Meyers, uit 1986, Uitgeversmaatschappij Ad. Donker BV;

—  “De lof der zotheid” vertaald door mr r J.B. Kan, 13e druk uit 1952, uitgeverij Wereld-bibliotheek;

— “Erasmus De actualiteit van zijn denken” door zeven auteurs, onder wie J. Sperna Weiland, uit 1986, uitgeverij Uniepers B.V.

—  “Erasmus rebel tegen wil en dank” door Annet van Battum, uit 1969, Moussault’s Uitgeverij N.V.

—  “Erasmus” door J. Huizinga, uit 1936, Uitgeverij H.D. Tjeenk Willink & Zoon N.V. (in cassette).

Adagia in Rotterdam

Via de website kwam de vraag binnen of er auteursrecht op de spreuken van Erasmus bestond. Een restaurant aan de Oudedijk vindt de spreuk “Afstand scheidt enkel de lichamen niet de geesten” toepasselijk voor de corona-periode en wil deze spreuk op een banner plaatsen. Ik kon hem melden dat het auteursrecht na 500 jaar niet meer aan de orde was. Iedereen kan spreuken van Erasmus gebruiken.

Kort daarna kreeg ik te horen dat in de Zestienhovenstraat deze zelfde spreuk al sinds 2008 op de ramen van een woonhuis stond. 2008 was een Erasmusjaar in Rotterdam, met een grote Erasmus tentoonstelling in museum Boijmans van Beuningen, veel Erasmus activiteiten en meer dan 80 adagia door de stad, op gevels van winkels, kantoren, woonhuizen, stoeptegels en op een tram.

In de hal van het Centraal Station hangt deze spreuk ook, maar dan met het woord “ruimte” in plaats van “afstand”. Beetje jammer. De NASA werkt in de ruimte en de NS verkleint afstanden.

The Human Library

zaterdag 26 oktober – in gesprek met levende boeken

In de Human Library worden geen boeken gelezen, maar mensen. Interessante mensen, die men in het dagelijks leven niet snel spreekt. Klopt wat we denken over mensen op basis van de buitenkant wel met de werkelijkheid? Een vluchteling, een hooligan, een ex-crimineel, een transgender, een dakloze en een tienermoeder zitten klaar om hun levensverhaal te vertellen. In een open gesprek waarin alles gevraagd en besproken kan worden.

In de bibliotheek Rotterdam kwamen veel bezoekers om de 15 “boeken” te “lezen” die zich voor deze ontmoeting hadden opgesteld. waaronder armoedeval, chronisch ziek, echtgenoot transgender, BTSN (Bondage enz.), epilepsie enz. Er vonden weer tientallen interessante geprekken plaats.

De Human Library is een beproefd concept van Deense oorsprong, dat mensen met elkaar in contact brengt om zo vooroordelen te onderzoeken en tegen te gaan. Net als in een gewone bibliotheek waar boeken toegang geven tot onbekende werelden, biedt de Human Library bezoekers de mogelijkheid in de belevingswereld van een ander te stappen. Op een hele simpele manier: door onbevangen met elkaar in gesprek te gaan.

Doelen van de Human Library:

  • het creëren van een ruimte voor dialoog en begrip;
  • het bevorderen van respect voor mensenrechten;
  • het delen van ervaringen van mensen die te maken hebben met stereotypering, vooroordelen, stigmatisering, uitsluiting en discriminatie;
  • het ontwikkelen van een houding van openheid en acceptatie van mensen die ‘anders’ zijn.

Deelname aan de Human Library is vrijwillig en de lezers dienen open te staan voor een gesprek. Het is een ontmoeting, waarbij het gesprek alle kanten op kan gaan, maar de basis voor het gesprek vormt de titel (en daarmee het vooroordeel) van het levende boek, bijvoorbeeld ‘Dakloos’ of ‘Transgender’. Het is nadrukkelijk niet bedoeld als ‘verhalen vertellen’, maar als een echte dialoog. Ook de lezer komt aan het woord en kan gericht vragen stellen.

“Het is leuk en interessant om elkaars verhalen te kennen, dat verbindt. En laat je ook eens lezen, we lopen vaak als gesloten boeken door de wereld. Het kennen van elkaars verhalen voorkomt dat we oordelen en veroordelen op grond van vooroordelen. We denken in patronen, dat doen we allemaal. Jij, wij, zij, ik, hij. Die moeten we doorbreken en ontrafelen.”
— Vincent Bijlo, cabaretier en schrijver

Meer lezen via thehumanlibrary.nl.