Erasmusweek 2019 – Thema: Gesprek

Vorig jaar was het thema van de Erasmusweek “Gesprek” naar Erasmus’ boek Colloquia (Samenspraak / Gesprekken) waarvan het eerste exemplaar in 1518 uitkwam. Daar in 1519 de eerste editie (oplage onbekend) van dit boek het licht zag, wordt “Gesprek” ook het thema voor dit jaar.

vrij. 25/ zat. 26 en zo. 27 oktober
Erasmuswandeling
Huis der Zotheid organiseert een Erasmuswandeling (van standbeeld naar Huis der Zotheid), lessen Latijn, Filosofie en Schrijven, een voorleesmarathon en concerten
Data, locaties en tijden in volgende Nieuwsbrief

zaterdag 26 oktober
Human Library Erasmus Special
Waarschijnlijk hetzelfde programma als vorig jaar: in de Human Library kunt u interessante mensen “lenen”, die u in het dagelijks leven misschien niet snel spreekt. Klopt wat we denken over mensen op basis van de buitenkant wel met de werkelijkheid? Een vluchteling, ex-crimineel, transgender, dakloze en anderen zitten klaar om hun levensverhaal te vertellen in een gesprek met de “lener”. Ook gaan de “lener” en “het boek” met elkaar in gesprek n.a.v. een citaat van Erasmus.
Locatie: Bibliotheek Rotterdam / Centrale hal, Hoogstraat 100.
Tijd: 13.00 – 16.00 uur
Toegang: vrij.

zondag 27 oktober
Presentatie drie brievenboeken van Erasmus
Uitgeverij Ad. Donker, Rotterdam geeft sinds 2004 alle brieven van Erasmus uit. Met de in totaal 3141 brieven zijn 22 boeken (delen) voorzien. De uitgever verricht dit werk onder auspiciën van de Stichting ter bevordering van de uitgave van de volledige correspondentie van Desiderius Erasmus. De boeken zijn gefinancierd door allerlei fondsen (Stg Volkskracht, VSB en vele anderen) en de gemeente Rotterdam. De laatste paar boeken ook door onbekende weldoeners. De delen 17, 19 en 20 zijn nu gereed. De presentatie vindt plaats ten huize van de eind vorig jaar overleden uitgever. Over de inhoud en het aantal brieven per deel volgt nadere info.
Toegang op uitnodiging.

maandag 28 oktober
Uitreiking Lof der Zotheidspeld
Uitreiking van de speld aan Fidan Ekiz door burgemeester A. Aboutaleb (meer informatie in de volgende Nieuwsbrief).

Fidan Ekiz

Fidan Ekiz (Rozenburg, 10 december 1976) is een Nederlandse journaliste, presentatrice en documentairemaakster. Ekiz studeerde journalistiek in Utrecht waarna ze aan de slag ging voor het Rotterdams Dagblad. Na de inval in Irak in 2003 deed Ekiz verslag vanaf de Turks-Iraakse grens en werd ze later de opvolger van Jessica Lutz als correspondent namens RTL Nieuws en de kranten van de Geassocieerde Pers Diensten in Istanboel. Hierna verruilde ze haar baan als verslaggever voor een baan als redacteur bij Pauw & Witteman. Tijdens de zomerstop van dit programma in 2010 maakte Ekiz als ode aan haar Turkse familie de vijfdelige documentaire Veerboot naar Holland over vijf Turkse gezinnen die naar Nederland emigreerden. Ze interviewde hiervoor onder meer haar eigen ouders. In 2016 maakte ze de zesdelige documentaire De Pen & Het Zwaard over de persvrijheid in zes zeer uiteenlopende landen. Sinds september 2018 presenteert ze het televisieprogramma De Nieuwe Maan. Sinds 11 oktober 2018 is ze te zien in Vrouw op Mars, een 6-delige reportageserie over feminisme, van BNNVARA.Ekiz was daarnaast ook te zien in het discussieprogramma Vrouw & Paard en sinds 2012 schuift ze regelmatig aan als tafeldame bij De Wereld Draait Door en WNL. Ekiz is colum-niste bij het Algemeen Dagblad, Vrij Nederland en Talkies Magazine. In 2017 werd aan haar de Duidelijketaalprijs toegekend.
Locatie: Burgerzaal stadhuis, Coolsingel.
Tijd: 16.00 – 18.00 uur (inloop vanaf 15.30 uur). Daarna receptie en borrel.

Lof der Tolerantie
Een Erasmiaanse samenspraak in Rotterdam
In het najaar van 2018 lanceerde het College van B&W het beleidsprogramma Relax: dit is Rotterdam. Het vormt het fundament voor de activiteiten die in deze periode in de stad op stapel staan. Het doel is dat er in 2022 aantoonbaar meer tolerantie zal zijn, en meer acceptatie van de diversiteit die onze stad kenmerkt. Dit actieprogramma vormt voor Huis van Erasmus en Bibliotheek Rotterdam aanleiding om een Erasmiaanse dialoog: “Lof der tolerantie” te organiseren. Met deze samenspraak, met en tussen Rotterdamse burgers, hopen zij een waardevolle bijdrage te leveren aan de doelstellingen van het gemeentebestuur.

Erasmus (1466-1536) is de grondlegger van wat na hem ‘tolerantie’ is gaan heten. Erasmus’ denken hierover kreeg een krachtige impuls door de gebeurtenissen rond 1530. De afsplitsing van de protestantse Reformatie van de katholieke moederkerk leidde tot grote twisten en godsdienstoorlogen tussen christenen onderling. Nederland werd zelfs het product van zo’n oorlog.

Erasmus, die met geleerden en staatslieden in Europa correspondeerde, kreeg brieven van katholieke machthebbers, die vroegen hoe zij met protestantse onderdanen moesten omgaan. Ook wilden protestante vorsten weten, hoe zij moesten optreden tegen hun katholieke burgers. Volgens de Rotterdamse filosoof Wiep van Bunge was ‘tolerantie’ het alternatief, dat Erasmus in de vorm van artikelen en brieven heeft ontwikkeld. Als jij ‘tolerant’ bent, schreef hij, wil dat zeggen dat je tegen een tegenstander zegt: “wat jij beweert is onwaar, maar ik zal je niet beletten dat toch te zeggen”. Dit geeft aan dat tolerantie allesbehalve een vanzelfsprekende houding was. De beproefde reacties waren de gevangenis, de brandstapel of de wurgpaal.

Erasmus argumenteert als volgt:
— het is onchristelijk om intolerant te zijn: een christen mag geen tiran zijn, de christelijke moraal is er één van zachtmoedigheid;
— een ‘echte’ christen toont zijn levenshouding in zijn gedrag, over tal van geloofsartikelen mag je van mening verschillen; iemand anders zou ook gelijk kunnen hebben, jij bent God niet;
— intolerantie vergroot het probleem, het zal onvermijdelijk op groeiend verzet stuiten;
— ‘wij’ willen met onze opvatting ook ‘getolereerd’ worden als ‘de anderen’ in de meerderheid zijn of raken.

Het praktiseren van ‘tolerantie’ heeft op den duur het samenleven van mensen van verschillende geloven en overtuigingen mogelijk gemaakt. Honderden jaren na Erasmus is er met het begrip ‘tolerantie’ het nodige gebeurd, dat een nadere plaatsbepaling noodzakelijk maakt. Dat geldt zeker voor een stad als Rotterdam, waar mensen met tientallen verschillende achtergronden en geloven vreedzaam samenwonen.

De Leuvense filosoof Guy Vanheeswijck, auteur van Tolerantie en actief pluralisme (2009), zal ingaan op wat ‘tolerantie’ wel en wat ze beslist niet is: ze is niet onverschillig passief of repressief. Althans, zo heeft Erasmus het niet bedoeld. In het Rotterdam van 2019, waar geen meerderheden meer bestaan in zijn bevolking of in de gemeenteraad, is volgens Vanheeswijck ‘een houding van inhoudelijke tolerantie een breekbare noodzaak’. Hij zal ingaan op de Rotterdamse situatie, waar het College van B& W de bevolking heeft opgeroepen samen te werken en naar elkaar te luisteren, als we de grote problemen van de stad willen oplossen: Relax: dit is Rotterdam.

Onder leiding van een moderator zal een Rotterdams panel over tolerantie discussiëren, waarna de bezoekers kunnen ingaan op vragen inzake tolerantie vandaag de dag. Aan het College van B&W is gevraagd hun programma toe te lichten. Voor het panel is de medewerking gevraagd van advocate Inez Weski, NRC-columnist Lotfi El Hamidi, Hogeschooldocente Jean-Marie Molina en Sander van Reedt Dortland van Huis van Erasmus.

Locatie: Bibliotheektheater, Hoogstraat 100.
Tijd: 20.00 uur.
Toegang: vrij; aanmeldadres volgt nog.

dinsdag 29 oktober
Erasmus lunchconcert in Laurenskerk
Programma volgt.
Tijd: 12.45 – 13.15 uur
Toegang: vrij.

Verwacht in oktober
Erasmus wandelbrochure
De nieuwe editie van de Erasmus wandelbrochure uit 2008 wordt geen gedrukte versie doch een app. Deze app zal tijdens de Erasmusweek worden gelanceerd.
Productie: Dienst Onderwijs, Cultuur en Toerisme, Gemeente Rotterdam.
Meer informatie volgt.

donderdag 31 oktober
Erasmus voor de klas
Voor de 11e keer gaan 225 eersteklassers van het Erasmiaans Gymnasium terug naar hun basisscholen om de zesdeklassers te vertellen over Erasmus. Op de basisscholen in en rond Rotterdam is de wereldberoemde filosoof en humanist Erasmus geen onderdeel van het lesprogramma. Dankzij de eerstejaars van het EG leren jaarlijks 3.500 kinderen van 11 en 12 jaar Erasmus kennen. Na de les van vandaag zijn dat er dus 38.500!!
Organisatie: Stichting Erasmushuis Rotterdam en Erasmiaans Gymnasium.
Locatie: Erasmiaans Gymnasium, Wytemaweg 25, 303015 CN.
Tijd: 11.30 uur
Besloten bijeenkomst.

Verwacht in november
40e Erasmus Birthday Lecture
Deze lezing vindt jaarlijks in november plaats.
Datum, locatie, tijd en inhoud volgen.