Terugblik Erasmusweek 2019 in Rotterdam

Voor de viering van de 553e verjaardag van Erasmus, was van zat. 26 t/m do. 31 oktober door diverse partijen een mooie week vol gedenkwaardige activiteiten samengesteld. Net als vorig jaar was het thema voor deze week ‘Gesprek’, naar aanleiding van de publicatie van de ‘Colloquia’ (Samenspraak/Gesprekken) 500 jaar geleden.

Hier volgen de hoogtepunten van de Erasmusweek, op maandag 28 oktober:

Bijeenkomst uitreiking Lof der Zotheid speld

De feestelijke uitreiking vond vanaf 17.30 uur plaats in de Burgerzaal van het stadhuis.

Steven Lamberts, voorzitter van het Comité “Erasmus, icoon van Rotterdam” opende de bijeenkomst.

“Terugblik Erasmusweek 2019 in Rotterdam” verder lezen

The Human Library

zaterdag 26 oktober – in gesprek met levende boeken

In de Human Library worden geen boeken gelezen, maar mensen. Interessante mensen, die men in het dagelijks leven niet snel spreekt. Klopt wat we denken over mensen op basis van de buitenkant wel met de werkelijkheid? Een vluchteling, een hooligan, een ex-crimineel, een transgender, een dakloze en een tienermoeder zitten klaar om hun levensverhaal te vertellen. In een open gesprek waarin alles gevraagd en besproken kan worden.

In de bibliotheek Rotterdam kwamen veel bezoekers om de 15 “boeken” te “lezen” die zich voor deze ontmoeting hadden opgesteld. waaronder armoedeval, chronisch ziek, echtgenoot transgender, BTSN (Bondage enz.), epilepsie enz. Er vonden weer tientallen interessante geprekken plaats.

De Human Library is een beproefd concept van Deense oorsprong, dat mensen met elkaar in contact brengt om zo vooroordelen te onderzoeken en tegen te gaan. Net als in een gewone bibliotheek waar boeken toegang geven tot onbekende werelden, biedt de Human Library bezoekers de mogelijkheid in de belevingswereld van een ander te stappen. Op een hele simpele manier: door onbevangen met elkaar in gesprek te gaan.

Doelen van de Human Library:

  • het creëren van een ruimte voor dialoog en begrip;
  • het bevorderen van respect voor mensenrechten;
  • het delen van ervaringen van mensen die te maken hebben met stereotypering, vooroordelen, stigmatisering, uitsluiting en discriminatie;
  • het ontwikkelen van een houding van openheid en acceptatie van mensen die ‘anders’ zijn.

Deelname aan de Human Library is vrijwillig en de lezers dienen open te staan voor een gesprek. Het is een ontmoeting, waarbij het gesprek alle kanten op kan gaan, maar de basis voor het gesprek vormt de titel (en daarmee het vooroordeel) van het levende boek, bijvoorbeeld ‘Dakloos’ of ‘Transgender’. Het is nadrukkelijk niet bedoeld als ‘verhalen vertellen’, maar als een echte dialoog. Ook de lezer komt aan het woord en kan gericht vragen stellen.

“Het is leuk en interessant om elkaars verhalen te kennen, dat verbindt. En laat je ook eens lezen, we lopen vaak als gesloten boeken door de wereld. Het kennen van elkaars verhalen voorkomt dat we oordelen en veroordelen op grond van vooroordelen. We denken in patronen, dat doen we allemaal. Jij, wij, zij, ik, hij. Die moeten we doorbreken en ontrafelen.”
— Vincent Bijlo, cabaretier en schrijver

Meer lezen via thehumanlibrary.nl.

Presentatie twee brievenboeken van Erasmus

zondag 27 oktober – Uitgeverij Ad. Donker, Rotterdam geeft sinds 2004 alle brieven van Erasmus uit. Met de in totaal 3141 brieven zijn 22 boeken (delen) voorzien. De uitgever verricht dit werk onder auspiciën van de ‘Stichting ter bevordering van de uitgave van de volledige correspondentie van Desiderius Erasmus’.

De boeken zijn gefinancierd door allerlei fondsen (Stg Volkskracht, VSB en vele anderen) en de gemeente Rotterdam. De laatste paar boeken ook door onbekende weldoeners.

De delen 17 en 20 zijn nu gereed.

Deel 17 bevat de brieven 2357 – 2515.

In dit deel van de integrale uitgave van alle brieven van en aan Erasmus zijn de brieven opgenomen die van augustus 1530 t/m juli 1531 werden geschreven.

“Presentatie twee brievenboeken van Erasmus” verder lezen

Lof der Zotheid lezing

Hieronder volgt de tekst van de lezing zoals deze is uitgesproken door prof. dr Arnoud Visser, hoogleraar Geesteswetenschappen, Instituut voor Cultuurwetenschappelijk Onderzoek, Universiteit Utrecht en directeur van het Huizinga Instituut.

Geachte aanwezigen,

Het is vandaag een heel feestelijke dag, niet alleen omdat we de 553e verjaardag van Erasmus vieren. Maar ook omdat straks de Lof der Zotheidspeld wordt uitgereikt, de prijs “voor de Rotterdammer die leeft en werkt in de geest van Erasmus.” En bij een feestelijke gelegenheid als deze wordt natuurlijk gesproken. Nu kunnen we de jarige vandaag zelf niet meer toespreken, maar we kunnen wel over hem in gesprek. En dat is wat ik met mijn verhaal wil doen.

Ik denk dat dit perfect past bij Erasmus, want als er iets was waar hij voor stond, dan was het wel: het gesprek aangaan. Sterker nog: een van zijn succesvolste werken heet zelfs De Gesprekken, of: Colloquia, zoals Erasmus ze in het latijn noemde. Het gaat om een verzameling dialogen waarin Erasmus allerlei mensen uit zijn tijd met elkaar laat spreken, vaak over actuele onderwerpen. En er is ook nog eens een extra feestelijke reden om dit thema te bespreken: want toevallig, of eigenlijk helemaal niet zo toevallig, zijn ook Erasmus’ Gesprekken in zekere zin jarig. Het is dit jaar namelijk 500 jaar geleden dat Erasmus ze publiceerde.

Genoeg redenen dus om Erasmus en het gesprek centraal te stellen. In de komende 13 minuten wil ik u graag iets vertellen over Erasmus’ inspirerende gebruik van het gesprek als een manier om zijn lezers iets te leren. Maar wat maakt Erasmus’ gesprekken nu zo spannend en inspirerend? Volgens mij gaat het om drie functies die ook nu nog van belang zijn: ten eerste is bij Erasmus het gesprek een manier om taal te leren, ten tweede om contact te maken, en ten derde is het een instrument om te leren denken. Om deze functies uit te leggen neem ik u mee terug in de tijd. We trekken onze zevenmijlslaarzen aan en stappen de wereld van Erasmus in, 500 jaar geleden.

Lees verder

Uitreiking Lof der Zotheid speld

Loco-burgemeester en wethouder (Handhaving, buitenruimte, integratie en samenleving) Bert Wijbenga sprak de onderstaande tekst uit:

Dames en heren, beste Fidan Ekiz,

Vandaag reiken wij de Lof der Zotheidspeld uit, traditiegetrouw op de geboortedag van Desiderius Erasmus. Deze speld is vernoemd naar zijn bekendste boek: Lof der Zotheid. In deze ‘lofzang’ spreekt de zotheid tot ons en neemt alles en iedereen op de hak. Kerkleiders, koningen, wetenschappers, boeren en buitenlui, niets en niemand ontkomt aan zijn scherpe pen. Want het is de zotheid zelve die de wijsheid in pacht heeft. De zotheid wijdt in de ‘Lof der Zotheid’ stevige woorden aan kerkleiders. Zo krijgen theologen het advies om de Bijbel eens te lezen, ‘al was het maar één keer’. Met die zin speelde Erasmus de latere reformatie onbedoeld in de kaart.

Luther en Erasmus waren tijdgenoten. Maar terwijl Luther zijn stellingen aan een deur spijkerde, hield Erasmus zich afzijdig. Waarom hield hij afstand van de reformatie? Omdat hij de eenheid in de kerk wilde bewaren. Erasmus was humanist, jazeker, maar hij was ook een katholieke priester.

Erasmus probeerde een kerkscheuring te voorkomen, maar de tragiek wil dat hij vervolgens botste met zowel de katholieke kerk als met de reformisten. Dat weerhield hem er echter niet van om zijn mening te blijven verkondigen. Tegen de Paus en de curie in én tegen Luther en de zijnen in.

In de ‘Lof der Zotheid’ krijgt niet alleen de kerk ervan langs: iedereen krijgt een klap van de zweep. Zo zijn wetenschappers alleen maar uit op eigen roem. Taalkunstenaars en dichters zijn charlatans. Iedereen wordt gewezen op zijn of haar zwakheden. Daarmee is het boek een soort grote gelijkmaker: niemand is boven kritiek verheven.

Het is treffend dat jij, Fidan Ekiz, de Lof der Zotheidsspeld mag ontvangen. Een prijs die is vernoemd naar een boek waarin niemand wordt gespaard. Ook jij gaat de confrontatie niet uit de weg. Dat is moedig en goed, want het vrije debat is de hoeksteen van onze democratie.

Fidan Ekiz maakt een dolletje met wethouder Wijbenga die haar de Lof der Zotheidspeld opspelde. Foto: Frank de Roo
“Uitreiking Lof der Zotheid speld” verder lezen