Rotterdam, Stad van Erasmus



Erasmusprijs 2016 toegekend aan A.S. Byatt

De Erasmusprijs wordt jaarlijks toegekend aan een persoon of instelling die een buitengewone bijdrage heeft geleverd op het gebied van de geesteswetenschappen en de kunsten, in Europa en daarbuiten. De Erasmusprijs bestaat uit een bedrag van € 150.000.

Het is een bekronende prijs voor geleverde prestaties. De nadruk ligt op tolerantie, culturele veelvormigheid en ondogmatisch, kritisch denken – humanistische waarden die tot uitdrukking komen in de keuze van de prijswinnaars. De Erasmusprijs wordt jaarlijks toegekend door het bestuur van de Stichting Praemium Erasmianum. Zijne Majesteit de Koning is Regent van de Stichting.



De Stichting Praemium Erasmianum heeft de Erasmusprijs 2016 toegekend aan de Britse schrijfster Dame Antonia Susan Byatt (1936). Zij ontvangt de prijs voor haar bevlogen bijdrage aan het genre ‘Life Writing’, een actueel onderwerp binnen de literatuur dat historische romans, biografieën en autobiografieën omvat. De jury noemt A.S. Byatt een geboren verhalenverteller met een scherp oog voor maatschappelijke verhoudingen. Byatt schreef tientallen (historische) romans, biografieën, korte verhalen en kritische essays. In haar omvangrijke oeuvre koppelt zij grote eruditie aan tomeloos schrijfplezier en verbeeldingskracht. Haar werk is grensoverschrijdend in stijl en inhoud. Zij gebruikt uiteenlopende genres, literaire vormen en onderwerpen. Byatt dompelt de lezer onder in de geschiedenis van het Europese denken. Daarbij neemt zij de grote vragen over wetenschap, historie en identiteit als uitgangspunt.

Tot haar thema’s behoren: de invloed van kunst op het leven, magie en werkelijkheid, en het conflict tussen ambitie en gezin. Haar oeuvre wordt bevolkt door kunstenaars en wetenschappers, maar ook door sprookjes en mythen. Veel van haar romans, zoals ‘The Biographer’s Tale’ of ‘Possession’, gaan over het schrijven van een biografie of over het doen van onderzoek. Zo heeft zij het genre van ‘Life Writing’ op eigenzinnige wijze opnieuw vormgegeven. Tot haar bekendste werken behoren ‘Possession’ (Nederlandse vertaling: ‘Obsessie’); korteverhalenbundels als ‘Sugar and other Stories’; en de roman ‘The Children’s Book’.

Eerder kreeg A.S. Byatt verschillende eredoctoraten, waaronder van de Universiteit Leiden (2010). Wereldwijd ontving zij literaire prijzen, zoals de Booker Prize in 1990. In eigen land ontving zij een Koninklijke onderscheiding en in Frankrijk werd haar in 2003 de ordeChevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres opgespeld.

Naar aanleiding van de toekenning van de Erasmusprijs zal in 2016 een gevarieerd activiteitenprogramma rond A.S. Byatt en het thema ‘Life Writing' worden georganiseerd.

De prijs wordt in november uitgereikt te Amsterdam.

-------------------------------------------------------------------------------------

Bazel + Rotterdam: ERASMUS 2.0
Gymnasiasten uit Bazel en Rotterdam buigen zich over notities van Erasmus

In het kader van het Erasmusjaar 2016 heeft het Erasmiaans Gymnasium contact gezocht met het Bazelse Gymnasium Am Münsterplatz om een scholenuitwisseling te organiseren. Uitgangspunt was de leerlingen vertrouwd te maken met de denk- en werkwijze van Erasmus, de humanist die de twee steden met elkaar verbindt. Dit leidde tot het project Erasmus 2.0. In april kwamen hiervoor 13 leerlingen uit Bazel naar Rotterdam en eind augustus reisden 10 Erasmianen voor een tegenbezoek af naar Bazel. Sabine Accensi, docent Duits op het Erasmiaans gymnasium, doet verslag.

Erasmus 2.0
Dit jaar is het 500 jaar geleden dat Erasmus naar Bazel kwam om daar zijn Latijnse vertaling van het Nieuwe Testament te laten publiceren. Erasmus baseerde zijn vertaling niet op de toen gangbare Latijnse vertalingen maar op Griekse bronteksten. Hij ging letterlijk ad fontes (terug naar de bron). Het resultaat maakte veel kritische reacties los binnen de gevestigde orde, met name binnen de kerk. In de aantekeningen die hij tijdens het vertalen maakte, de zogenaamde annotationes, geeft hij inzicht in en uitleg over zijn werk- en denkwijze. De humanist verdedigt hiermee zijn vertaling en zijn manier van denken. Tijdens het project Erasmus 2.0 hebben de leerlingen een aantal tot nu onvertaalde annotationes in het Nederlands respectievelijk in het Duits vertaald en onderzocht.

Tijdens de eerste ontmoeting in Rotterdam hebben de leerlingen in workshops elkaars vertalingen in tweetallen vergeleken en besproken. Bijzonderheden en conclusies werden plenair gepresenteerd. De leerlingen constateerden met name dat vertalen nooit helemaal letterlijk mogelijk is en dat een bepaalde woordkeuze gelijk een interpretatie kan betekenen. Erasmus zoekt telkens weer naar woorden die het dichtst bij de oorspronkelijke teksten passen, ook als hij daarmee afwijkt van heersende opvattingen. Op 2 september jl. mochten de leerlingen de resultaten van hun onderzoek op de Schweizerische Lateintag in Bazel presenteren, waar gymnasiasten uit heel Zwitserland te gast waren.

Naast de vertaalworkshop bestond het programma zowel in Rotterdam als in Bazel uit verschillende activiteiten rond het thema Erasmus. Zo volgde na de ontvangst op het Rotterdamse stadhuis een Erasmus-wandeling onder leiding van onze leerlingen richting bibliotheek. Daar werden verschillende manuscripten uit de Erasmus-collectie getoond.

Ook in Bazel werd de groep feestelijk op het stadhuis ontvangen. Vervolgens waren een Erasmus-wandeling en een bezoek aan het papier- en boekdrukmuseum gepland. Verder werden de leerlingen rondgeleid door de Erasmustentoonstelling van het Historische Museum en door de Erasmus-collectie van de Universiteit Bazel.

Ondanks het intensieve programma bleef er genoeg tijd voor ontspanning. In Rotterdam fietsten de leerlingen samen door de stad, bezochten de markthal en maakten een rondvaart met de Spido. In Bazel speelde het informele programma zich gezien de zomerse temperaturen vooral langs en in (!) de Rijn af.

De leerlingen en begeleidende docenten van de twee scholen hebben Erasmus 2.0 als een geslaagd en leerzaam project ervaren. De komende weken zal dan ook aan weerszijde bekeken worden wat de mogelijkheden zijn voor een vervolg van deze uitwisseling. Het zou mooi zijn als de leerlingen van de twee gymnasia, in lijn met de idealen van Erasmus, over de grenzen heen met elkaar in gesprek kunnen blijven.


-------------------------------------------------------------------------------------

Opening Erasmus Experience door Koning Willem-Alexander

Op woensdag 28 september opent koning Willem-Alexander de ‘Erasmus Experience’ in de Rotterdamse Bibliotheek. Dit is een interactieve tentoonstelling over het wereldberoemde gedachtegoed van de Rotterdammer der Rotterdammers. Voor deze permanente, interactieve tentoonstelling vormt de collectie met ruim vijfduizend werken van de Rotterdamse humanist, priester en sociale criticaster Desiderius Erasmus de basis. Jong en oud kunnen tijdens de tentoonstelling hun mening over taal, religie, gedrag en humor aanscherpen aan de hand van Erasmus’ stellingen die vijf eeuwen geleden werden opgesteld maar nog steeds zeer actueel zijn.

Wie de tentoonstelling in Bibliotheek Rotterdam bezoekt, ervaart hoe bijzonder het werk en leven van Desiderius Erasmus (1466-1536) eigenlijk is. De bibliotheek beheert een enorme erfgoedcollectie van dertigduizend werken, waarvan ruim vijfduizend werken van Erasmus zijn. Deze vormen de basis van de fonkelnieuwe interactieve Erasmus Experience. Aan de hand van een speciaal polsbandje gaan bezoekers met Erasmus het gesprek aan over thema’s als geloof, gedrag en taal. Erasmus vond het belangrijk dat iedereen een mening had en dat deze meningen naast elkaar konden bestaan.

“Iedereen heeft weleens van Erasmus gehoord, maar weinigen weten eigenlijk wie hij was en wat hij in het leven belangrijk vond”, vertelt Djounie Anton, projectleider Erasmus Experience. “Door middel van verschillende technologische snufjes die in de interactieve tentoonstelling zijn verwerkt, hebben we Erasmus’ werk naar de 21e eeuw gehaald en kan iedere bezoeker van de bibliotheek met hem ‘spreken’. Opvallend is dat Erasmus’ gedachtegoed na meer dan vijfhonderd jaar nog steeds actueel is.”

De permanente interactieve tentoonstelling is vanaf woensdagmiddag 28 september voor iedereen gratis toegankelijk op de derde etage van Bibliotheek Rotterdam aan de Hoogstraat 110 in Rotterdam.

-------------------------------------------------------------------------------------

Start herinrichting Grotekerkplein + bouw Erasmus memorial

Op donderdag 22 september wordt het startsein gegeven voor de herinrichting van het Grotekerkplein met de drie hofjes rechts naast de Laurenskerk. Het plein moet het nieuwe stadspark van Rotterdam worden. Rondom de Laurenskerk komen vakken met beplanting, gras, extra bomen en zitplekken. De huidige bomen blijven staan, alsook uiteraard het standbeeld van Erasmus. De locatie sluit aan op Meent en Hoogstraat en op het marktplein aan de Binnenrotte.


Op 22 september wordt ook het startsein gegeven voor de bouw van de Erasmus memorial in het middelste hofje, op de plaats waar het geboortehuis van Erasmus stond. De memorial is door Diana de Graaf, samen met architect Reinier de Gooijer en grafisch ontwerpster Maaike Dico in april 2014 uit 50 inzendingen verkozen. Meer informatie over de Erasmus memorial is elders op onze site te vinden.

De Erasmus memorial wordt eind oktober --- in de Erasmusweek --- door het Erasmus Comité onthuld.

Het Grotekerkplein wordt in mei 2017 opgeleverd.

-------------------------------------------------------------------------------------

Een Erasmusconcert in Almere op 1 oktober a.s. om 20 uur


De Klacht van de Vrede (lat. Querela Pacis), een essay dat Desiderius Erasmus in 1516/17 naar aanleiding van een geplande vredesconferentie in het Noord-Franse Cambrai heeft geschreven, geldt als het belangrijkste pacifistische geschrift van zijn hand. Op deze topconferentie waren alle heersers van Europa uitgenodigd. Erasmus was in die tijd raadsman aan het hof van Bourgondië in Leuven en leraar van de latere keizer Karel V. De conferentie zou echter helaas niet doorgaan. Ondanks dat zijn oproep veelvuldig werd gelezen en geprezen, escaleerde kort erop de machtsstrijd om de heerschappij in Europa tussen Engeland, Frankrijk en Duitsland en mondde uiteindelijk zelfs uit in geloofsoorlogen.

In zijn essay eist Erasmus dat de kerk zich gaat losmaken van alles wat met het leger te maken heeft. Verder eist hij de grootst mogelijke inspanningen van de wereldlijke leiders om gewelddadige conflicten te voorkomen. De machthebbers konden beter afzien van bezittingen en land en zelfs van hun macht, dan dat ze zouden beginnen aan zoiets onmenselijks en onchristelijks als een oorlog.

Kaarten kosten € 15 en zijn vanaf 1 september te bestellen via: 036-5326356/ 06-49622979/ schutzensemble@live.nl of te koop bij de kassa aan de zaal.

lees: volledige artikel

-------------------------------------------------------------------------------------

Dulce Bellum Inexpertis

Stichting Huis van Erasmus bereidt een uitgave voor rond Erasmus’ adagium Dulce Bellum Inexpertis uit 1515 (Zoet is de oorlog voor wie hem niet kennen...). Het boekje omvat 120 pagina's; een klein deel hiervan is voor het betoog van Erasmus en het grootste deel voor actualisering van het vredesvraagstuk.

Het boekje wordt op zaterdag 29 oktober gepresenteerd in de Bibliotheekzaal aan de Hoogstraat 110. Locatie en tijd worden binnenkort bekendgemaakt.

-------------------------------------------------------------------------------------

Presentatie 13e en 14e brievenboek van Erasmus

Uitgeverij Ad. Donker, Rotterdam geeft sinds 2004 alle brieven van Erasmus uit. Met de in totaal 3141 brieven zijn 22 boeken (delen) voorzien. De uitgever verricht dit werk onder auspiciën van de Stichting ter bevordering van de uitgave van de volledige correspondentie van Desiderius Erasmus.

Tot nu toe zijn 12 boeken uitgegeven. Deze zijn gefinancierd door allerlei fondsen (Stichting Volkskracht, VSB en vele andere) en de gemeente Rotterdam. En de laatste paar boeken door onbekende weldoeners.

Het werk heeft enige tijd stilgelegen, doch er is uit onverwachte hoek weer geld gedoneerd.

Het 13e en 14e brievenboek kunnen daarom op zondag 30 oktober worden gepresenteerd! Locatie en tijd worden binnenkort bekendgemaakt.

-------------------------------------------------------------------------------------

37e Erasmus Birthday Lecture
Erasmus over honden en baden en andere mankgaande vergelijkingen

Erasmus, door tijdgenoten zowel geprezen als bekritiseerd om zijn beheersing van de kunst van de vergelijking, stelt deze discursieve techniek centraal in zijn onderwijshervorming, zijn Bijbelse herme-neutiek (de kunst om de bijbel uit te leggen) en zijn oproep tot philosophia Christi. Hoogleraar Kathy Eden (VS) gaat in deze lezing in op de oorsprong van deze stijlfiguur van Erasmus bij enkele van zijn favoriete redenaars en filosofen, onder wie Quintilianus en Plato, en de sleutelrol ervan in zijn eigen literaire werk.

Kathy H. Eden (hoogleraar Engelse literatuur en hoogleraar klassieke talen aan Columbia University, New York) is gespecialiseerd in het renaissance-humanisme, de geschiedenis van de retoriek, de hermeneutiek, de klassieke literaire theorie en de geschiedenis van de klassieke wetenschap. Zij bestudeert de geschiedenis van de retorische en poëtische theorie in de (late) oudheid en de renaissance binnen de bredere context van de intellectuele geschiedenis, met het accent op de receptie. Momenteel houdt zij zich bezig met epistolaire (nieuw- testamentische) theorie en de opbouw van brievencollecties in de oudheid en de renaissance.

Datum: 4 november van 16:15 tot 17:15 uur.
Locatie: KNAW, Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Voertaal van de lezing is Engels.
Aanmelden: Deelname is gratis, maar aanmelding is noodzakelijk. Dat kan via het aanmeldformulier op de website van het KNAW.

De 37e Erasmus Birthday Lecture wordt georganiseerd in samenwerking met de Erasmus of Rotterdam Society (USA) en Huygens ING van de KNAW.

-------------------------------------------------------------------------------------

Historizon organiseert een reis t.g.v. het Erasmusjaar 2016
In het spoor van Erasmus

In 2016 is het vijfhonderd jaar geleden dat onze beroemde landgenoot Desiderius Erasmus een nieuwe tekstuitgave van het Griekse Nieuwe Testament verzorgde: het Novum Instrumentum Graece. Die zou eeuwen lang, tot op de dag van vandaag, een belangrijke rol vervullen als dé Griekse uitgave van het Nieuwe Testament. 2016 is daarom uitgeroepen tot Bijbeljaar. Reden genoeg om in de voetsporen te treden van Erasmus van Rotterdam, groot geleerde en humanist. Maar Erasmus was tot op zekere hoogte ook wegbereider voor de Reformatie. Luther maakte enerzijds voor zijn Duitse Bijbelvertaling dankbaar gebruik van de Griekse tekst van Erasmus, maar anderzijds stond hij in theologisch opzicht tegenover deze grote humanist.

REISPROGRAMMA

Dag 1, Erasmus en de Paus in Leuven
Erasmus verbleef verschillende keren in Leuven en was onder andere betrokken bij de stichting van het Leuvense Collegium Trilingue. Naast Erasmus komen we hier ook de enige Nederlandse paus, Adrianus VI tegen. Met het rijk versierde laatgotische stadhuis en de Sint- Pieterskerk is Leuven een Vlaamse parel die het meer dan waard is om te bezoeken. ‘s Avonds reizen we alvast een stukje verder naar het zuiden en zullen ergens in de Ardennen overnachten.

Dag 2, boekdrukkunst
Deze dag staat in het teken van een bezoek aan Straatsburg. De stad op de grens van Frankrijk en Duitsland staat in het teken van de boekdrukkunst met Johannes Gutenberg die hier een tijdlang werkte. De boekdrukkunst was het belangrijkste medium van toen, het betekende een enorme vooruitgang voor de wetenschap en de verspreiding van ideeën. Zowel Erasmus als Luther maakten hier dankbaar gebruik van. Tegen de avond reizen we door naar Bazel.

Dag 3, Erasmus in Bazel
Deze hele dag brengen we door in Bazel. Uiteraard bezoeken we de Münster uit de 12e eeuw. In deze blikvanger, met de karakteristieke roodbruine stenen, bevindt zich de grafsteen van Erasmus. Hij is begraven in de stad waar hij een groot deel van zijn leven doorbracht. In Bazel zijn nog veel meer herinneringen aan Erasmus te vinden en aan de drukker Johannes Froben die veel werk van hem drukte. Schilder Holbein de Jongere komen we ook in Bazel tegen, hij verzorgde de tekeningen in het beroemdste werk van Erasmus: ‘De Lof der Zotheid’. Vanwege het Erasmusjaar zal er ook een tentoonstelling aan hem gewijd zijn die we in het programma zullen opnemen.

Dag 4, humanisten aan de Rijn
We vertrekken op tijd uit Bazel en volgen de Rijn stroomafwaarts. Een eerste stop maken we in Freiburg im Breisgau waar Erasmus een tijd lang verbleef. Het Haus zum Walfisch herinnert hier nog aan. Vervolgens bezoeken we Phorzheim, de geboortestad van Johannes Reuchlin. Hij was de leermeester van bijvoorbeeld Philippus Melanchton, een van de Reformatoren. Hier staan we stil bij deze twee grote denkers. Tot slot komen we aan in Heidelberg, prachtig gelegen aan de Neckar, waar in die tijd de Bibliotheca Palatina te vinden was. We overnachten in Heidelberg.

Dag 5, eeuwenoude boeken in Mainz
We volgen de Rijn verder stroomafwaarts voor een bezoek aan Mainz waar we onder andere twee originele Gutenberg bijbels vinden. Daarnaast bekijken we de prachtige Kaiserdom. In de loop van de middag reizen we terug naar Nederland.

Datum: 4 t/m 8 oktober 2016
Vertrek: Barneveld-Noord
Gids: Peter Bergwerff, Philip Veldhuizen
Prijs: € 695,- p.p. op basis van een tweepersoonskamer, € 795,- p.p. op basis van een eenpersooonskamer
In deze 5-daagse reis zijn alle kosten voor vervoer, hotels, maaltijden, gidsen, entrees en infomatiepakket inbegrepen. Er zijn nog enkele plaatsen vrij. Inschrijving via www.historizon.nl/reis-erasmus of tel. 088 - 636 02 00.

-------------------------------------------------------------------------------------

Meer spreuken van Erasmus in Rotterdam

In het café van Bibliotheek Rotterdam aan de Hoogstraat is op twee kolommen een spreuk van Erasmus aangebracht.


Wat een mooie plaats voor deze spreuk die een duidelijke relatie met de bibliotheek heeft.

Het lettertype onderscheidt zich echter van het gemeentelijke initiatief om Erasmus via spreuken meer zichtbaar te maken in Rotterdam. Zoals de gemeente in Bazel zich ook voorgenomen heeft om te doen, en wel in het lettertype Erasmus font. Navraag leerde dat deze spreuk een initiatief is van de directie van het bedrijf dat een aantal bibliotheekcafé’s (waaronder dat aan de Hoogstraat) exploiteert.

Wat een mooi particulier gebaar nu er op diverse plaatsen in de binnenstad al enkele spreuken van Erasmus te vinden zijn. Een actie die duidelijk navolging verdient!!

-------------------------------------------------------------------------------------


Erasmusjaar in Basel


In Basel/Zwitserland is de uitgave in 1516 van het door Erasmus bewerkte Nieuwe Testament uitbundig herdacht, onder andere met een aantal tentoonstellingen. De volgens René van der Schans (vriend van de stichting Erasmushuis) voornaamste stond in de Monsterkerk, waar Erasmus ook begraven is. Reden voor hem om een paar dagen in Basel op bezoek te gaan. Een fotoverslag van dit bezoek vindt u hier.

-------------------------------------------------------------------------------------


Tekst op sokkel Erasmus weer verguld

Het beeld van Erasmus, het oudste standbeeld van ons land, stamt uit 1622. Op twee zijden van de betonnen sokkel, waar het beeld op staat, staan prachtige teksten, ook uit 1622.

Tekst op sokkel / achterkant

Desiderius Erasmus
Geboren tot Rotterdam dan 28 octob. 1467.
Gestorven tot Bazel den 12 iulii 1536.
Met een houten pronk-beeld vereert 1549.
In een blauwarduin steenen verwisselt 1557.
Tselve van de spaniaarden ternedergeworpen 1572.
Sedert wederom in stand gebracht:
Eiindeliik van koper afgegoten en opgerecht 1622.
Om het bouw-vallig brug-gewelf
En breuk der voer-stut afgenomen 1674.
Is aldus herstelt 1677.
Als borgemeesteren waren
Balthasar Vebeecq. Dominicus Roosmalen.
Iacob de Brauw. Pieter de Mey.
Fabriicqmeesteren: Leon van Naarssen Barthol’ van den Veldt.

Tekst op sokkel / rechterkant

Hier rees die grote zon, en ging te Bazel onder:
De riiks stad eer’ en vier’ dien heilig in zijn graf:
Dit tweede leven geeft die ’t eerste leven gaf:
Maar ’t licht der talen, ’t zout der zeden.
’t Heerlijk wonder,
Waar met de liefde, en vrede, en God geleertheid praalt,
Word met geen graf geeerd, noch met geen beeld betaalt:
Dies moet hier ’t lucht gewelf ERASMUS over dekken,
Nadien geen mind’re plaats zijn tempel kan verstrekken.


Letters beeld Erasmus weer goud geschilderd
De teksten waren de laatste tijd moeilijk te lezen want het bladgoud van de letters was afgesleten. In juni zijn de letters weer voorzien van een laagje bladgoud. Specialist Arie Weeda is hier ruim twee weken op het Grotekerkplein mee bezig geweest.

Arie Weeda komt uit Ameide en heeft als een van de weinigen in ons land ervaring met de verwerking van bladgoud op beelden. Zo restaureerde hij in het verleden de plafonds van paleis Noordeinde en het beeld van Michiel de Ruijter.

De afgelopen weken kreeg Weeda veel reacties van zowel Rotterdammers als toeristen, tot uit Japan. Veel passanten zeiden dat ze het op prijs stellen dat de teksten op de sokkel van Erasmus weer goed te lezen zijn.

-------------------------------------------------------------------------------------

Follie ‘Stultitia II’ vaart van Bazel naar Rotterdam
Bijzonder kunstproject in het Erasmusjaar stimuleert debat over samenleven



Op vrijdag 8 juli arriveerde de drijvende ‘follie’ Stultitia (Zotheid) II in Rotterdam. De tocht over water van het platform met het kunstwerk over Erasmus is een project van de Zwitserse beeldend kunstenaar-architect Florian Graf (1980).

De follie is op vrijdag 1 juli uit Bazel vertrokken en zakt stroomafwaarts de Rijn af naar Rotterdam. Het vaartuig biedt in beide steden plaats aan debatten over ‘samenleven in de 21ste eeuw’. De tocht van de ‘Stultitia II’ verbindt de twee Erasmus-steden Rotterdam en Bazel met elkaar.

Desiderius Erasmus Roterodamus werd 550 jaar geleden geboren in Rotterdam en overleed op 12 juli 1536 in Bazel, waar hij is begraven in de Munsterkerk. Precies 500 jaar geleden verscheen zijn Latijnse vertaling van het Nieuwe Testament, die hij zelf altijd als zijn belangrijkste werk heeft beschouwd. Dit bijzondere Erasmusjaar wordt in Rotterdam en Bazel gevierd.

Tolerantie, educatie, wellevendheid en geloof zijn belangrijke thema’s in het werk van de Rotterdamse humanist. De debatten in Rotterdam en Bazel gaan in op de waarde van zijn ideeën voor de huidige samenleving. Wat kunnen we ermee in discussies over Europa, vluchtelingen, immigratie, leven in de grote stad en godsdienstbeleving? Hierover gaan op dinsdag 12 juli in debat: Awraham Soetendorp, rabbijn; Bert Kuipers, predikant aan de Grote of Sint Laurenskerk; Liesbeth Levy, filosoof en directeur van LOKAAL, centrum voor democratie; en Leo Molenaar, publicist en bestuurslid van het Huis van Erasmus. Het debat wordt geleid door Geert Maarse, bekend van onder meer Studio Erasmus. In Bazel heeft de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb aan het debat deelgenomen.

Het debat ‘Humanum Est’ vond plaats op dinsdag 12 juli om 19.30 uur aan boord van de ‘Stultitia II’, die was afgemeerd in de haven van het Maritiem Museum Rotterdam, Leuvehaven 1, Rotterdam. Het publiek kon het debat volgen vanaf de steiger en de kade.

meer op: YouTube

De tocht van de ‘Stultitia II’ van Bazel naar Rotterdam en de debatten ‘Humanum Est’ zijn georganiseerd door het Historisch Museum Bazel in samenwerking met het Comité Erasmus, Icoon van Rotterdam en het Centrum Beeldende Kunst Rotterdam en met medewerking van het Maritiem Museum Rotterdam.

Meer informatie over dir project is te vinden in deze flyer.

Hier een opname van het debat op de Stultitia 2

-------------------------------------------------------------------------------------

Een hippe Erasmus?
Vijf derdejaars studenten van de opleiding Leisure Management aan de Willem de Kooning Academie zochten een opdrachtgever voor wie zij een innovatief concept wilden ontwikkelen door middel van onderzoek en conceptueel denken. Voor dit project ‘Leisure in vision’ kwamen zij er al snel achter dat hun interesses uitgaan naar de authenticiteit en identiteit van de stad Rotterdam. Na allerlei websites bezocht te hebben, kwamen zij bij onze website terecht. Daar vonden zij een connectie met onze stichting, omdat zij erg geïnspireerd raakten door de spreuken van Erasmus die bij het Centraal Station en Eendrachtsplein te vinden zijn. Zij vinden dat het oude Rotterdam niet goed zichtbaar is in het nieuwe, innovatieve Rotterdam. Deze historische gelaagdheid willen zij met hun Erasmusproject letterlijk boven water halen. Daarnaast willen zij met hun project ook concepten/problemen/wensen van onze kant ontwikkelen.

10 jaar geleden hebben zes studenten van de Hogeschool R’dam het winkelende publiek in de Koopgoot geënquêteerd. Dit was onderdeel van hun eindexamenproject “Een Erasmushuis in Rotterdam”. Hieruit bleek dat 90 % van de ondervraagden niet wist wie Erasmus was. Van de 10% die zei dat wel te weten, dacht 5 % dat hij de ontwerper van de Erasmusbrug was. Slechts 5% kon vertellen dat hij iets met vroeger, met filosofie, met humanisme, met wetenschap e.d. te maken had.

Het leek ons interessant om nu wederom te enquêteren om te weten te komen of onze inspanningen van de afgelopen 10 jaar geleid hebben tot een grotere bekendheid van Erasmus in Rotterdam. Dat vonden de vijf studenten ook. Maar na enkele gesprekken bleek dat een enquête een beetje mager was.

Het project bestaat nu uit de volgende ideeën/voorstellen:

1. Vergroten van de bekendheid/bewustwording van Erasmus middels een innovatief ontwerp “effe Erasmus bellen” dat op allerlei markante plekken en op festivals verricht kan worden.

2. Hier worden straatinterviews met “de Rotterdammers” aan gekoppeld, op plekken waar Erasmus zichtbaar is. Deze leiden tot een filmpje met gedachten van die Rotterdammers over Erasmus.

3. Daarnaast gaan zij enkele adagia ‘ver-hippen’, wat leidt tot een adagia-analyse die voor het vergroten van de bekendheid van Erasmus gebruikt kan worden.

Op 6 juli zullen de studenten dit project op de academie presenteren, middels een prototype van het concept “effe Erasmus bellen”, waarna het project aan onze stichting wordt overgedragen ter uitvoering --- al of niet met behulp van de vijf studenten.

aanvulling 25 augustus


De 5 studenten van de Willem de Kooning academie met hun opdrachtgeefster mw Gré Ploeg van de Stg Erasmushuis R’dam.

De presentatie op 6 juli bestond uit een conceptplan ‘Effe Erasmus bellen’ en een onderzoeksverslag. In het conceptplan hebben de studenten de oplossing voor het probleem dat Erasmus zo weinig be-kend is in Rotterdam, vanuit ‘de gouden cirkel methode’ benaderd:
WAAROM? Wij geloven in de kracht van Erasmus als icoon voor Rotterdam. Wij zijn ervan overtuigd dat zijn mentaliteit van waarde is voor de mentaliteit van de Rotterdammer van nu.
HOE? Erasmus terugbrengen in de stad op een toegankelijke manier, met een vleugje humor.
WAT? ”effe Erasmus bellen”.

Vervolgens zijn deze drie stellingen uitgebreid beschreven, in hoofdstukken als Trends en ont-wikkeling, de vorm (een telefooncel die door de binnenstad reist), de stakeholders, eventuele sponso-ren, marketing en communicatie (o.a. een documentaire met straatinterviews) en de doelstelling:
Bekendheid genereren van Erasmus bij ‘de Rotterdammer’ en zijn gedachtegoed overbrengen.
Het onderzoeksverslag bevat een probleemanalyse, een theoretisch kader (o.a. een SWOT-analyse =/ sterke en zwakke punten), de methode van onderzoek, interne en externe analyse en de resultaten van het e.e.a.

Eind augustus vindt een gesprek plaats met een docente van de minor Kunst & cultuur management van de academie, om het project naar een hoger level te brengen. Wellicht met dezelfde 5 studenten.

-------------------------------------------------------------------------------------

Erasmus in 1956
Vorige maand schonk een attente Rotterdamse ons een ingelijste ansichtkaart van de Coolsingel uit 1956. Het standbeeld van Erasmus staat daar prominent op, destijds voor de toenmalige HBU (nu Deutsche bank). Dit gebouw is niet op de foto te zien. Het gebouw met de rij zonneschermen is het voormalige gebouw van C&A. Vervolgens zien we het Beursgebouw en het stadhuis. In 1964 moest Erasmus’ beeld wijken voor de aanleg van de metro en staat sindsdien dus op het Grotekerkplein.



-------------------------------------------------------------------------------------

Erasmus en het vrije woord
Lezing op zondag 30 oktober te Leusden

De denkbeelden van Erasmus (1466 – 1536) leggen het fundament voor de gewetensvrijheid, waarop de stichting van de Republiek in 1579 is gegrondvest. Pas twee eeuwen later zullen Amerika en Frankrijk volgen met vergelijkbare uitgangspunten bij de vorming van soevereine burgergemeenschappen. Het meest verrassende in Erasmus’ stellingname is het onafgebroken pleidooi voor het relativeren van de absolute waarheden die zijn tijd beheersen. Alles is mensenwerk en daardoor voorlopig, gebrekkig en betrekkelijk. Die gedachten domineren ook in zijn Lof der Zotheid (1509). Hiermee neemt hij elke grond weg voor kortzichtig fanatisme en extremisme. Die probeert hij te vervangen door gedogen en begrip voor andersdenkenden. Opgelegd en afgedwongen geloof kan moeilijk op enig respect rekenen. Heel principieel stelt hij vast dat de natuur een ieder als vrij mens geboren heeft laten worden. Slavernij is mensenwerk en heeft niets met de natuurlijke conditie van de mens te maken. Daarom kan geen enkele christen (dus ook de vorst of paus niet) zich meester noemen over andere christenen: ‘Het is niet koninklijk vrije mensen te bevelen en iets te beproeven zonder instemming der burgers.’ Het kan nog korter: ‘In een vrije staat zijn ook de tongen vrij.’ Elk individu, ook als je compleet van mening met elkaar verschilt, heeft het recht om je uit te dagen met hem in debat te gaan. En dat betekent: ruim baan voor het vrije woord.

Lezing door Herman Pleij op de Internationale School Voor Wijsbegeerte (ISVW) in Leusden
Herman Pleij is een emeritus hoogleraar historische Nederlandse letterkunde, gespecialiseerd in de literatuur van de Middeleeuwen. In 1979 promoveerde hij op het proefschrift Het Gilde van de Blauwe Schuit: Literatuur, volksfeest en burgermoraal in de late middeleeuwen. In 1980 werd hij hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Op 29 februari 2008 ging hij met emeritaat.

Datum: zondag 30 oktober 2016 van 15.00 -17.00 uur
Locatie: landgoed ISVW, Dodeweg 8, 3832 RD Leusden
Deelname: € 25,00 (incl. hapjes en drankjes)
Aanmelden kan via isvw.nl

-------------------------------------------------------------------------------------


Lezing bgm Aboutaleb in Gouda: Erasmus en de islam

In het kader van het Erasmusjaar 2016 organiseert Museum Gouda van 6 februari tot 26 juni 2016 een grote tentoonstelling over Erasmus. Als onderdeel van deze tentoonstelling zijn zeven Erasmuslezingen georganiseerd. Op 26 mei hield Ahmed Aboutaleb een lezing over 'Erasmus en de Islam". De tekst van deze Erasmuslezing is hier te downloaden. Een videoverslag van de lezing is hier te bekijken.

-------------------------------------------------------------------------------------

Erasmus wijst de weg in wereld vol geweld

Het onderstaande verscheen in een artikel in Trouw van 2 januari 2016 en is geschreven door Leonie Breebaart. Klik hier om het volledige te lezen via blendle.nl.

“Niet dat ik het altijd eens ben met Erasmus”, zegt Denker des Vaderlands Marli Huijer, “maar hij zou het Nederlandse voorzitterschap kunnen inspireren. Desiderius Erasmus (1466 – 1536) is een echte grootheid van Nederlandse bodem. Het is ongelooflijk hoeveel invloed zijn humanistische geschriften al in de 16e eeuw hadden, een tijd dat Europa door godsdienstoorlogen werd verscheurd. Zijn ‘Lof der zotheid’ werd overal vertaald net als zijn ‘Klacht van de vrede’. Juist dit boek is nu weer heel actueel. Want nu ook Europa wordt bedreigd door nóg meer aanslagen, groeit de behoefte wraak met wraak te vergelden. Dat zag je na 9/11 in de VS ook al gebeuren. Maar wie kritiek heeft op de retoriek van vergelding, krijgt zelf haat over zich heen. Dat overkwam David van Reybrouck nadat hij premier Hollande van Frankrijk had verweten na de aanslagen in Parijs het woord ‘oorlog’ in de mond te nemen – een term die Mark Rutte van hem overnam. Nederland zou ‘in oorlog’ zijn met de terroristen.

-------------------------------------------------------------------------------------

De knipoog van Erasmus

Onlangs is een alleraardigst kinderboekje over Erasmus verschenen. Het is ‘een zilveren boekje’ in de serie Hollandse Helden van uitgeverij Rubenstein te Amsterdam. Schrijver Ton van Reen maakt via een basisschool-leerlinge op begrijpelijke wijze duidelijk wat Erasmus dacht en deed en in welke tijd hij leefde. De fraaie illustraties zijn van Emanuel Wiemans. Een mooi boekje! De prijs is € 4,95 is is te bestellen via hollandseheldenboekjes.nl


-------------------------------------------------------------------------------------

Erasmus-stadswandeling

Als onderdeel van de stadswandelingenserie Iconen van Rotterdam is een Erasmuswandeling gemaakt. Hij is (helaas alleen) beschikbaar voor smartphones (i-phone en Android), niet voor tablets. Op RotterdamRoutes is hij gratis te downloaden.

-------------------------------------------------------------------------------------

Waar stond Erasmus precies?

De Stichting Erasmushuis R'dam wil van Rotterdam weer de Stad van Erasmus maken, een stad waarin Erasmus op allerlei plaatsen en manieren zichtbaar is. Daartoe hebben we op 31 maart j.l. een manifestatie georganiseerd waarbij zowel de oude plek van het standbeeld van Erasmus als de ‘Erasmuslijn’ door zo’n 200 eerstejaars van het Erasmiaans gymnasium in levende lijve zichtbaar werd gemaakt.

Het bronzen standbeeld van Erasmus stond van 1622 tot 1940 op de toenmalige Groote Markt.


Meer info hier.

-------------------------------------------------------------------------------------