Rotterdam, Stad van Erasmus


Theaterconcert Lof der Zotheid in Laurenskerk woensdag 28 oktober a.s.

De verjaardag van Erasmus wordt dit jaar wel heel feestelijk gevierd. ’s Middags wordt de Lof der Zotheidspeld uitgereikt, vanaf 15 – 17 uur (programma en locatie zullen eind augustus bekend zijn).

Tussen 17.00 en 18.00 uur wordt er waarschijnlijk een buffet verzorgd. Vanaf 18.30 uur verzorgt Jordi Savall met enkele musici in de Laurenskerk een inleiding op het Theaterconcert Lof der Zotheid, dat om 19.30 uur begint.

Het bestaat uit twee delen;

Deel 1: De Tijd van Reflectie, met werken van Du Bailly, Josquin, Dufay, Del Enzina, Verardi, Sermisy, Fletza, Lloyd en Isaac.

Deel 2: De Tijd van Confrontatie, met werken van Gesualdo, Isaac, Moderne, Josquin, Hassler, Goudimel, Tye, Appenzeller en Trabaci.

Zowel artistiek als financieel wordt dit concert georganiseerd door de afdeling programmering van De Doelen. Medewerking wordt verleend door het Erasmiaans Gymnasium, Codarts, Laurenskerk en Comité Erasmus. De gemeente Rotterdam maakt dit concert mede mogelijk.

In augustus 2012 hebben wij met enkele vrienden van de stichting Erasmushuis R’dam Savall uitgenodigd naar de stad van Erasmus te komen om vrijblijvend te filosoferen over een eventuele opvoering van dit theaterconcert in de Laurenskerk. En het is gelukt! Vooral omdat De Doelen bereid bleek om de organisatie en ticketing op zich te nemen en het financiële risico te dragen.

De Doelen contracteert ook de artiesten die Vrouwe Zotheid, Erasmus en een type man als Luther uitbeelden. Voor Vrouwe Zotheid is de artieste benaderd die wij twee jaar geleden --- tijdens het gesprek met Savall --- direct in gedachten kregen. Wij hopen van harte dat zij in haar drukke agenda ruimte heeft voor dit prachtige en unieke (want alleen in Rotterdam op 28 oktober!) theaterconcert. Eind augustus hoort u hierover meer. Dagkaarten kosten € 29 (normale prijs), € 27 voor 65+ of R’pas en € 9 t/m 26 jaar of CJP. Te bestellen via de kassa van de Doelen: 010 – 217 17 17 tussen 14.00 en 18.00 uur. Dit concert valt onder het Doelen-abonnement Barok = gratis toegang.

-------------------------------------------------------------------------------------

Erasmusweek rond verjaardag

In de week van de verjaardag van Erasmus worden rond het thema “Erasmus was/is here” allerlei Erasmus- activiteiten georganiseerd, onder auspiciën van het Erasmus Comité. Op dit moment zijn bekend:

--- op zondag 25 okt. start de Erasmusweek om 19.00 uur ’s avonds in de Laurenskerk met een speciale kerkdienst gewijd aan Erasmus. Voorganger is ds Bernard Verschuer.

--- op dinsdag 27 okt. zal vanaf 19 uur op en rond het Grotekerkplein de hele Lof der Zotheid worden voorgedragen. Dit is een project van kunstenaar Eric van Loon en duurt tot 24 uur. Nadere info volgt eind augustus.

--- woensdag dus de uitreiking van de Lof der Zotheidpenning en het theaterconcert van Jordi Savall (zie voorgaand artikel).

--- donderdag het onderwijsprogramma “Erasmus voor de klas”. Voor het zevende achtereenvolgende jaar leggen 210 eersteklassers van het Erasmiaans gymnasium aan zo’n 3.500 groep-8-ers op hun zojuist verlaten basisscholen en rond Rotterdam uit waarom Erasmus zo belangrijk is voor de huidige samenleving, en in het bijzonder voor Rotterdam.

--- Op vrijdag 30 oktober houdt prof. dr Edwin Rabbie om 16.00 uur in de bibliotheek een lezing. Rabbie is hoogleraar aan de Erasmus Universiteit R’dam op de Van Rijckevorsel leerstoel (opvolger van prof. dr Hans Trapman). Er zijn nog allerlei ideeën en initiatieven. Het complete programma zal eind augustus bekend zijn.

-------------------------------------------------------------------------------------

Prijswinnaar markering geboortehuislocatie

Diana de Graaf is de winnaar van de prijsvraag voor een waardige gedenkplaats van het geboortehuis van Erasmus, naast de Laurenskerk. Zij ontwierp samen met architect Reinier de Gooijer en grafisch ontwerpster Maaike Disco een bijzondere vrijstaande façade voor de geboorteplek van de filosoof.


Uit meer dan 50 ontwerpen selecteerde de jury er vijf waaruit uiteindelijk de winnaar moest worden gekozen. Uit deze top 5 maakte onderwijswethouder Hugo de Jonge op 1 april jl. --- de Dag van de Zotheid --- de winnaar bekend. De Graaf, de Gooijer en Disco ontwierpen een nagemaakt vrijstaande façade van het geboortehuis met daarop het portret van Erasmus. Het hofje wordt groen, doorsneden door zitelementen die de mensfiguur Vitrivius vormen, het door Leonardo da Vinci ontworpen symbool van het humanisme. De façade en het portret zijn geheel opgebouwd uit kleurige majolicategels. Naarmate men dichterbij komt, vervaagt het portret en blijkt het te zijn opgebouwd uit door Erasmus geschreven teksten, bijv. uit de Adagia (spreuken).

De jury noemt het ontwerp fotogeniek, goedgeplaatst in het hofje (dat nu nog parkeerplaatsen herbergt) en een aantrekkelijke plek om te recreëren. Vooral dat laatste is belangrijk gezien de constante interesse van toeristen in zichtbaarheid van Erasmus. Op het hofje staat tot nu toe een vrijstaand bord naast parkeerplaatsen. Daarop staat weliswaar in het Nederlands, Latijns en Spaans dat hier Erasmus was geboren (de tekst die op het huisje van Erasmus was geplaatst voor het bezoek van Philips de Tweede in 1547) maar dat verklaart niets als men de huidige opslagplaats van Xenos daarachter ziet. Dit past niet bij de status van Erasmus. Om innovatieve, uitdagende ideeën te krijgen voor een markering die recht doet aan de meest prominente Rotterdammer ter wereld, heeft het Comité Erasmus in oktober vorig jaar deze prijsvraag gelanceerd.

Het streven is om het kunstwerk op de geboortedag van Erasmus, op 28 oktober a.s., te onthullen.

-------------------------------------------------------------------------------------

Erasmuscollectie voor publiek toegankelijk in permanente Erasmus tentoonstelling

Erasmus zei: “Waar mijn boeken zijn, daar ben ik thuis.” Als hij zich dus érgens thuis zou voelen, dan zou het beslist in de bibliotheek aan de Hoogstraat zijn. Op dit moment ligt er een concreet voorstel om een herstart van het Erasmusproject te maken. Het plan behelst een permanente tentoonstelling in de bibliotheek aan de Hoogstraat, over Erasmus' leven en werk met als kern de authentieke erasmiana (de collectie) die zich in de kluis en in de Erasmuszaal op de tweede etage bevinden. Onderdeel van het plan is het deels zichtbaar maken van die collectie en het wisselend tonen van boeken uit de kluis in vitrines. Verder veel informatie, ook vooral digitaal, over leven en werk.

Naar verwachting zal het besluit tot herstart binnenkort vallen. Als het voorstel dan wordt uitgevoerd, zou de tentoonstelling in het voorjaar van 2016 kunnen worden geopend.

-------------------------------------------------------------------------------------

Hoe wordt Erasmus zichtbaarder in de stad
Adagia terug in Rotterdam?

De afdeling Sport en Cultuur van de gemeente Rotterdam heeft samen met Rotterdam Partners het Adagia-project uit 2008 weer tevoorschijn gehaald. Toen zijn ter ere van het Erasmus-najaar --- met o.a. een grote tentoonstelling in museum Boymans van Beuningen --- ongeveer 80 adagia (spreuken) van Erasmus op stoeptegels, winkelruiten, gevels van gebouwen e.d. aangebracht. De bedoeling is de adagia weer op allerlei plekken en op allerlei manieren in de stad aan te laten brengen, en deze keer permanent. Zodat de hele stad Erasmus gaat “ademen”. Zo wordt Rotterdam weer de Stad van Erasmus!

-------------------------------------------------------------------------------------

Erasmus-stadswandeling

Als onderdeel van de stadswandelingenserie Iconen van Rotterdam is een Erasmuswandeling gemaakt. Hij is (helaas alleen) beschikbaar voor smartphones (i-phone en Android), niet voor tablets. Op RotterdamRoutes is hij gratis te downloaden.

-------------------------------------------------------------------------------------

Terrassen rond beeld Erasmus

Op 29 mei is het terras voor de Laurenskerk geopend. Het hoort bij een proeflokaal genaamd De Swarte Leeuw dat is gevestigd in de voormalige koffiehoek in de Laurenskerk. Via een speciaal aangebrachte deur in de voorgevel van de kerk is er verbinding met het terras. Op één van de grafstenen in de Laurenskerk staat: “Hier leyt begraven Dirck Iansen Pesser, in syn leven Brouwer in de Swarte Leeuw, sterf den 1en september 1651 oudt 64 iaeren.” Dirck Pesser stond aan het hoofd van een bekende Rotterdamse brouwerij die onder meer de brouwerij De Swarte Leeuw voortbracht. Deze grafsteen was inspiratie voor (de naam van) het proeflokaal. Op de kaart staan ambachtelijk gebrouwen bieren en huisgemaakte lekkernijen. Daar er geen keuken in de Laurenskerk is, wordt gewerkt met een buitenkeuken. Daarom zijn de gerechten eenvoudig maar van goede kwaliteit en bij voorkeur lokaal. De exploitatie is in handen van de eigenaren van A La Plancha, een visrestaurant op het bruggenhoofd van de voormalige spoorbrug op het Noordereiland.

De Swarte leeuw vervult een voortrekkersrol voor het verlevendigen van het Grotekerkplein, waar in de toekomst meer horeca gevestigd zal worden.

Het bestuur van gebouw De Heuvel onderzoekt namelijk de mogelijkheden om een restaurant met terras mogelijk te maken. Het gebouw moet hiervoor in tweeën worden gedeeld: een ingang voor openbaar aan de pleinzijde en een ingang voor de huurders (op de etages) aan de straatkant = Oppert.

-------------------------------------------------------------------------------------

Waar stond Erasmus precies?

De Stichting Erasmushuis R'dam wil van Rotterdam weer de Stad van Erasmus maken, een stad waarin Erasmus op allerlei plaatsen en manieren zichtbaar is. Daartoe hebben we op 31 maart j.l. een manifestatie georganiseerd waarbij zowel de oude plek van het standbeeld van Erasmus als de ‘Erasmuslijn’ door zo’n 200 eerstejaars van het Erasmiaans gymnasium in levende lijve zichtbaar werd gemaakt.

Het bronzen standbeeld van Erasmus stond van 1622 tot 1940 op de toenmalige Groote Markt.


Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het beeld begraven in de tuin van museum Boijmans van Beuningen, om te voorkomen dat de nazi’s het naar hun munitiefabrieken zouden afvoeren. Na de oorlog werd het beeld geplaatst voor de toenmalige Hollandsche Bank Unie aan de Coolsingel, nabij het Churchillplein. Daar moest het in 1963 wijken voor de aanleg van de metro. In 1964 werd het standbeeld op het Grotekerkplein geplaatst, waar het nu nog staat. Maar waar stond Erasmus nou precies tot de Tweede Wereldoorlog?

Die vooroorlogse plaats van het standbeeld bevindt zich nu naast de nieuwe Markthal, aan de kant van de Hoogstraat.


Dinsdag 31 maart was een stormachtige dag. De dinsdagmarkt was afgeblazen en de uitgenodigde media durfden kennelijk ook niet naar dit tochtgat te komen. Maar met de inzet van dappere leerlingen van het Erasmiaans Gymnasium, stormvaste instrumenten en studenten van de Hogeschool Utrecht, en de zeer deskundige voorbereiding en onverstoorbare begeleiding vanuit de afdeling Geografische Basisinformatie van Stadsbeheer Rotterdam konden de benodigde berekeningen en metingen toch worden uitgevoerd.


Om 13.30 uur werd het historische punt gemarkeerd met een oranje piket en daar recht boven kwam een sokkelvormige constructie van MDF met toelichtende afbeeldingen. Daarna stelden ongeveer tweehonderd van Erasmusbaretten voorziene eerstejaars van het gymnasium zich op langs de ‘Erasmuslijn’ die de huidige standplaats, via het geboortehuis en de Laurenskerk, met de oude verbindt.

Het was niet eenvoudig om de 200 jongelui op één rechte lijn te krijgen, 67 meter in de Hoogstraat en 85 meter op het Grotekerkplein. Waar zij op de bestrating (Grotekerkplein) en in de begroeiing en het gras (Hoogstraat) een Erasmussticker plakten cq prikten. De foto’s getuigen dat dit --- ondanks windkracht 10 tot 12 --- toch goed gelukt is.


Wij hopen dat er in de nabije toekomst, naast een waardige aankleding van de geboorteplek, ook een duurzame markering zal komen van de plaats waar Erasmus zo lang stond, tussen Markthal en Rotta Nova, en van de korte reis die hij naar zijn huidige standplaats voor de Laurenskerk maakte: de Erasmuslijn.


Suggesties hiervoor zijn welkom. Klik hier voor de fotorapportage van de manifestatie. Dank aan iedereen die aan dit spektakel heeft meegewerkt!

René van der Schans (Vriend stichting Erasmushuis R’dam) en Gré Ploeg (directeur stichting)

-------------------------------------------------------------------------------------

Erasmus = imago van alle Nederlanders?

Na de wedstrijd tussen Feyenoord en AS Roma op 18 febr. j.l. in Rome, hebben rellende Feyenoord hooligans Romeinse monumenten beschadigd, met vuurwerkbommen gegooid en met politieagenten gevochten. De schade wordt geschat op 8,5 miljoen euro. Premier Rutte, ministers Opstelten en Koenders, burgemeester Aboutaleb en vele anderen hebben hun afschuw uitgesproken over dit ‘Nederland onwaardige’ optreden. Volgens Henk Dekker, emeritus hoogleraar politieke socialisatie en integratie aan de Universiteit van Leiden, hebben de hooligans de Nederlandse identiteit verwond. “Onze landgenoten hebben schade aangericht in Rome, de stad die symbool is van de Europese cultuur. We willen dat mensen aan Erasmus denken als het over ons gaat, niet aan agressieve hooligans.”

-------------------------------------------------------------------------------------

De grenzen van Erasmus’ erf
door René van der Schans

In een tijd waarin kranten en andere media bol staan van berichten en beschouwingen over toenemend fanatisme, nationalisme en ander grensoverschrijdend gedrag, heeft René van der Schans (Vriend van het Erasmushuis) een publicatie gewijd aan de omgeving van de plek waar Erasmus geboren is, aan het verschijnsel grens in zijn vele aspecten en aan hoe Erasmus tegen grenzen aankeek.

‘De hele wereld is je vaderland’. Een wereld zonder grenzen dus?
Vergeet het maar. 25 jaar geleden, op 9 november 1989, viel de Berlijnse Muur. Het verliep gelukkig zonder bloedvergieten; iedereen, van hoog tot laag, bleef bij zijn verstand. Van der Schans zag het, diep aangedaan, op tv. Wat was iedereen blij, na al die jaren van beperking van bewegingsvrijheid. Maar de vreugde over het toen bereikte, is nu snel aan het wegebben.

Min of meer los van de recente ontwikkelingen en n.a.v. die hoopvolle gebeurtenis van 25 jaar geleden, heeft Van der Schans eigen onderzoek verricht over grenzen, op alle schaalniveau’s, van kadastrale percelen tot landen en continenten, over zowel natuurlijke, bestuurlijke als sociale grenzen. En hoe die door mensen worden gevormd én de mensen vormen.

‘Met de grenzen die hij (de mens) trekt, vervagen het gras en de bomen en alles wat daar leeft, lijdt en sterft’ schreef Rutger Kopland in 1982. Deze stelling heeft Van der Schans geïnspireerd om uit te zoeken wat grenzen nu precies voor mensen, vooral voor de individuele mens, betekenen en om het gedachtegoed van Erasmus hierover te verkennen.

De publicatie gaat vergezeld van een dvd met een groot aantal dossiers met de resultaten van onderzoek (2007 – 2014) rond het geboortehuis van Erasmus en over het thema grenzen:
--- grenzen, erven en eigenaren rond het geboortehuis van Erasmus in Rotterdam;
--- het verschijnsel grens: fysiek, mentaal, sociaal, … van mens tot continent;
--- hoe Erasmus tegen grenzen aankeek, en zijn grenzen.

Het eerste deel bevat, onder veel meer, transcripties van alle transportakten (giften) vanaf 1538 tot 1811 en van de kadastrale gegevens van 1832 tot 1940 van het geboortehuis en zijn wijde omgeving, plus zeer uitvoerig bronnenmateriaal in woord en beeld over de geschiedenis van het geboortehuis zelf en de vroegere en huidige plaats van het standbeeld van Erasmus. Het is daarmee een gedetailleerde uitwerking en verantwoording van de brochure “Waar eens de wieg van Erasmus stond” uit 2007. In het derde deel komt ook de relatie van Erasmus met de grensgod Terminus (‘Concedo nulli’ ik wijk voor niemand) uitvoerig aan de orde.

U krijgt de grenzen-dvd gratis toegezonden (met daarop tevens een afdrukbare pdf-versie van de publicatie), wanneer u belooft minstens 15 euro over te maken naar Artsen zonder Grenzen (IBAN: NL13 INGB 0000 0040 54).

Bij 40 euro of meer krijgt u de publicatie met de dvd en diverse extra bijlagen toegezonden. Bestellen via r.vanderschans@hccnet.nl

-------------------------------------------------------------------------------------

Bijzondere uitgave over de Lof der Zotheid

Onder de titel “ERASMUS VAN ROTTERDAM, loge de la Folie, Praise of Folly, Elogio de la locura” is vorig jaar een prachtig boek verschenen over het leven en werken van Erasmus, met 6 cd’s waarop voordrachten en muziek zowel filosofische als artistieke getuigenissen uit de renaissance weergeven. Dit alles in 7 talen: Frans, Engels, Spaans, Nederlands, Catalaans, Duits en Italiaans.
Initiatiefnemer van dit enorme project is Jordi Savall, een Catalaanse musicus, die zich tot doel heeft gesteld niet eerder uitgegeven vormen van interculturele dialoog uit te brengen.

Waarom de heer Savall dit immense Erasmusproject begonnen is, en wanneer het startte, is in het boek niet te achterhalen. Er zijn vele concerten en voorstellingen opgenomen om de 6 cd’s samen te stellen. Het laatste concert vond plaats op 11 december 2011 in La Cité de la Musique in Parijs.

De titels van de hoofdstukken in het boek zijn:
  1. Erasmus, groot Europees humanist en dienaar van vrede en vrijheid, door Jordi Savall (Spanje);
  2. Erasmus en de Lof der Zotheid, door Jean-Claude Margolin (Frankrijk);
  3. De Adagia, door Jean-Christophe Saladin (Frankrijk);
  4. Erasmus’ werken, door Hans Trapman (NL);
  5. Erasmus en de contrareformatie, door Ricardo García Cárcel (Spanje);
  6. Waarheid en geweld bij Erasmus, door Alexandre Vanautgaerden (België).
De titels van de CD’s zijn:
  1. Erasmus van Rotterdam, Lof der Zotheid;
  2. Wereld en wandel van een groot humanist, Tijd van overdenkingen (1458 – 1512);
  3. Wereld en wandel van een groot humanist, Tijd van conflicten (1513 – 1536);
  4. Muziek: 1000 zotheden;
  5. Muziek van het Humanisme 1;
  6. Muziek van het Humanisme 2.
Ook vele Nederlanders hebben aan dit project meegewerkt, zoals schrijvers, vertalers, declamatoren, zangers, zangeressen en musici.

De hoofdsponsor van dit project, de Stichting Edmond de Rothschild, meldt trots: “Met groot enthousiasme ondersteunen wij dit werk dat op het kruispunt van filosofie en muziek de idealen bezingt die het deelt met de ‘Prins der humanisten’. Erasmus is nog altijd de eerste denker die zichzelf als Europeaan beschouwde. Moedig hield hij bij zijn beschermheren (zoals Karel V) vast aan zijn onmodieuze opvat-tingen. Zo werd hij als pacifist op het dieptepunt van godsdienstoorlogen voorvechter van tolerantie en eenheid onder de Christenen in een tijd waarin Europa verscheurd werd door de tweedracht tussen katholieken en protestanten.”

Uitgever is ALIA VOX te Bellaterra (Spanje).
Boek met cassettes is voor € 44,99 verkrijgbaar bij Fame Klassiek, onderdeel van Selexyz Donner, Binnenwegplein te Rotterdam (010 – 201 91 14).

Via www.alia-vox.com zijn de eerste drie cd’s in het Nederlands te downloaden.

-------------------------------------------------------------------------------------

Jordi Savall bezocht de stad van Erasmus

Op de website www.alia-vox.com vertelt de Spaanse componist en oude-muziek-expert Jordi Savall waarom hij van de Lof der Zotheid van Erasmus een muzikale voorstelling heeft gemaakt. Hierdoor werd Ype Akkerman (vriend van de Stg Erasmushuis) zo geraakt dat hij besloot dat deze voorstelling naar Rotterdam moest komen. Hij stelde dit voor aan Gré Ploeg van de Stg Erasmushuis, die daar graag aan wilde meewerken. Met Daisy da Vega (o.a. jongerenwerk) en Sander van Ee (dienst Onderwijs, o.a. Vreedzame school) werd een initiatiefgroep opgericht met als doel: een Erasmusfestival in oktober 2015 mogelijk maken, rond Savall’s muzikale Lof der Zotheid voorstelling. Met muziek, theater, dans, lezingen, beeldende kunst, inzet van onderwijs, veel zotheid, uit alle windrichtingen, waardoor alle Rotterdammers enthousiast zouden worden voor Erasmus’ levenshouding en gedachtegoed.

Uit de concertagenda van Savall bleek dat hij op 25 augustus j.l. in Dublin een concert zou geven en op 29 augustus in Utrecht. Een mooie kans om hem uit te nodigen de geboorteplaats van Erasmus te leren kennen en een voorstelling in Rotterdam te bespreken. Twee mitsen: 1. dat hij onze stad nog niet bezocht had. 2. dat Savall tussen die twee concerten niet terug zou gaan naar Barcelona maar hier in de buurt zou blijven. Want plannen genoeg bij de Stg Erasmushuis maar geld tekort.

Ype mailde naar het kantoor van Savall in Spanje en vernam dat deze inderdaad niet naar huis ging maar in Amsterdam zou verblijven, bij een Nederlandse vriendin. Wat een toeval dat Savall zich net afvroeg wat zij in die vier dagen zouden gaan doen toen onze uitnodiging kwam. Zij wilden heel graag naar Rotterdam komen.

Wij stelden snel een programma voor twee dagen op, waar Savall direct mee accoord ging. Op dinsdag 27 augustus kwam hij met vriendin en werden zij met Ype ontvangen door wethouder Antoinette Laan van Kunst en Cultuur. Deze wasw zoo onder de indruk van de uitleg van Savall waarom hij zijn Lof der Zotheid project is begonnen, dat zij uitriep: “Dat concert moeten we naar Rotterdam halen en in de Laurenskerk laten uitvoeren! Met daaromheen allerlei Erasmus-activiteiten waar alle Rotterdammers bij worden betrokken.” Uiteraard reageerde Savall hier positief op.

Bij de lunch op het dakterras van de bibliotheek aan de Binnenrotte bleek hoe beminnelijk en hoffelijk Savall is. En hoe ongelooflijk boeiend toen hij beschreef hoe hij gefascineerd is geraakt door Erasmus en dat hij dit verhaal met de wereld wilde delen. De aanzet hiertoe was het boek van Stefan Zweig over Erasmus, dat Savall het meest inspirerende boek noemt dat hij ooit gelezen heeft. Het tweede zeer inspirerende boek voor hem is de Lof der Zotheid. Omdat hij een muziekmens is, wilde hij de manier waarop Erasmus kerk, staat en maatschappij aan de kaak stelt via muziek en gesproken woord overbrengen. Vooral wilde hij daarbij de actuele betekenis van Erasmus’ filosofie en levenshouding uit laten komen. Dit werd zijn Lof der Zotheid project: een boek in zeven talen met zes cd’s (zie verder op deze home page). Het resultaat van twee jaar lang voorstellingen over de Lof der Zotheid in Spanje en Frankrijk.

Als jonge man raakte Savall geïnteresseerd in oude muziek, vooral die uit de tijd dat in Spanje joden, islamieten en christenen tot in de 15e eeuw vreedzaam samenleefden en elkaar beïnvloedden. Hij ziet deze periode als voorbeeld van integratie en probeert door deze muzieksoort opnieuw tot leven te brengen, dit integratiegevoel ook weer te laten opleven. Het feit dat hij met deze muziek bezig wilde zijn en daar ook ondanks tegenstand en velerlei moeilijkheden mee door ging, noemt hij ‘het noodzakelijke volgen van mijn hart’. 40 jaar geleden was er vrijwel geen interesse in oude muziek en zeker geen opleiding. Die opleiding heeft hij zelf tot stand gebracht. Meer dan 20 jaar reist Savall met zijn koor en orkest nu de wereld rond om concerten te geven. Soms meer dan 100 per jaar.


Na de lunch werd de kluis in de bibliotheek bezocht, waar de enorme collectie boeken van Erasmus wordt bewaard, o.a. een Lof der Zotheid uit 1511. Waarna een korte wandeling werd gemaakt: van de pictogrammen in de marktkraam-ankerplaten op de Binnenrotte, via de plek van Erasmus’ geboortehuis (naast de Laurenskerk), de plakresten van de Erasmuslijn uit de Museumnacht (van standbeeld naar geboortehuis) en het bronzen Erasmusbeeld op het Grotekerkplein naar de Laurenskerk, waar directeur Frank Migchielsen een rondleiding verzorgde.


Het was marktdag en Savall vond het prachtig om groente en vis maar vooral mensen uit allerlei culturen bijeen te zien. Dat kent hij niet in Spanje. Zo zou het tot in de 15e eeuw in Spanje wel geweest zijn, vermoedde hij.

De volgende avond kwamen zo’n 20 vrienden van het Erasmushuis en andere Erasmus- geïnteresseerden naar het Wijkwaardenhuis in de Afrikaanderwijk. De maaltijd van mediterrane gerechten verraste Savall. Alsook het enthousiasme van de aanwezigen. In een beminnelijke sfeer, ik kan het niet anders zeggen, liet Savall beelden zien en muziek horen van zijn LdZ-project. Weer legde hij uit hoe hij werd getroffen en geïnspireerd door Erasmus, vooral via het boek van Stefan Zweig. Hoe hij voor deze voorstelling het leven en alle geschriften van Erasmus heeft verweven met de tekst van de Lof der Zotheid. Erasmus heeft zijn hele leven geijverd om betere mensen te maken. Savall hoopt oprecht dat de mens, net als Erasmus, steeds menselijker, zachtaardiger wordt.

Het werd een prachtige, verbindende avond. We gingen uiteen met de wens elkaar in 2015 weer te ontmoeten, maar dan met een heel groot publiek en Savall met koor en orkest.

Via deze link vind u de muziek die Savall bijeenzocht en componeerde voor zijn boek met 6 cd’s over Erasmus en zijn tijd. Door te klikken op zijn foto hoort u hoe hij Erasmus leerde kennen.

-------------------------------------------------------------------------------------